niedziela, 17 lutego 2019

Żony Henryka VIII i Jane Gray ''Dziewięciodniowa Królowa Anglii''.Zamach stanu po śmierci Edwarda VI.


Jane Gray'' Dziewięciodniowa Królowa Anglii. Bez wątpienia jej historia
byłaby ciekawa, gdyby potoczyłaby się inaczej. Bez wątpienia za jej koronacją stała Katarzyna Parr. A jednak
schorowana Elżbieta Tudor będzie rozważać powrót rodu Gray na tron.



Jane Gray prawdopodobnie najbardziej tajemnicza kobieta- król  w dziejach Anglii, właściwie nikt z nas o niej nie pamięta. Choćby z lekcji historii wszyscy kojarzymy, że po śmierci Króla Edwarda VI , tak upragnionego syna przez Henryka VIII, o którym powstało też wiele legend na tron wstępuje jego siostra Maria. Większość zna  chociażby najsłynniejszą bajkę dla dzieci:'' Książę i żebrak'', o zamianie księcia Edwarda z  żebrakiem. Dla większości z nas na tron wstąpiła jego siostra Maria Tudor, znana bardziej w historii jako '' Krwawa Maria'', a jednak to nie do końca prawda. Przez kilka dni, choć w rzeczywistości to miesięcy jeśli liczyć czas przygotowania do koronacji tym krajem rządzi Jane Gray. Postać, o której będzie ta historia jest tak zapomniana jak postać Artura syna Godfryda Plantageneta, brata króla Jana bez Ziemi i Ryszarda Lwie Serce, który również był królem przez krótki okres i mógłby być bardzo dobrym królem, po latach panowania wuja.
Nie mam namyśli legendarnego króla Artura władcy Brytów, choć  dziś wiadomo, że rzeczywiście istniał albowiem znalazło się parę zabytków z jego imieniem jak i z imieniem Vortighern. Artur Plantagenet  w końcu został pojmany i własnoręcznie zabity przez wuja Jana. Szkoda,zarówno Eleonora jak i Henryk Lew zgadzali się w jednym, a jak wiemy nie zgadzali się w większości spraw. Najlepiej historię tej rodziny pokazuje film: '' Lew w Zimie'' z doborową obsadą i choć to momentami czarna komedia, to wszelkie zdarzenia w tym filmie miały miejsce naprawdę . Ta rodzina była tak toksyczna jak żadna.
Henryk potrafił  wtrącić do więzienia całą rodzinę w Boże Narodzenie, Eleonora potrafiła więzić i jego. On potrafił ją trzymać w wieży i sypiać z jej własną córką z pierwszego małżeństwa. Tych dwoje  ludzi zgadzało się jednak co do jednego Godfryd był najnormalniejszy z ich dzieci. Choć obydwoje używali gorszych epitetów pod ich adresem. Ta, krótka historia jest potrzebna gdyż Jane Gray powoływała się również na pochodzenie od Plantagenetów ze strony ojca. Nawet jeśli istniało to było ono bardzo odległe. Jane Gray urodziła się niedaleko Leicester  jako córka Henryka Graya i jego żony Frances Baron, która była córką Charlesa Brandona i Marii Tudor- siostry samego Henryka VIII, nie córki;  to zbieżność imion. Przez wieki robiono z Henryka VIII ''Sinobrodego''. Prawda jest jednak taka, że nie miał szczęścia do żon i naprawdę wszyscy w jego otoczeniu robili go... Dziś byśmy to nazwali ''w kulki''. Czy podkochiwał się w Hurrem, z którą korespondował. Plotki po dworze krążyły, że to jedyna kobieta, która zaspokoiłaby Henryka, ale Suleyman jej nie odda. Faktem niezaprzeczalnym jest, ze tylko do niej w listach zwracał się:'' Moja Droga'', ''Wielce Szanowna'',  ''Droga Przyjaciółko'', itd. Nie zwracał się tak nigdy do żadnej ze swoich kobiet, więc na pewno w pewnym sensie ją podziwiał.
On tak naprawdę jedyne czego chciał w swoim prywatnym życiu, to być kochanym za to jaki jest, a nie, że jest królem. Udało mu się to jedynie z Jane Seymour, która niestety zmarła. Marzenie zwykłego człowieka, nie króla. Przykładów można tutaj mnożyć...



Katarzyna Aragońska dała największy popis, gdy stwierdziła, że jest wieczną dziewicą i nie spała nigdy z jego bratem Arturem. Po za tym zawsze manipulowała i wychodził z niej tatuś, bądź mamusia, a że trafiła kosa na kamień... Anna Boleyn rzeczywiście mogła sypiać ze swoim bratem ich związek był dziwny i toksyczny. Choć może bardziej to była jakaś forma molestowania. Jane zmarła. Anna z Cleves nie przypadła Henrykowi do gustu. Ona również była gwałcona przez brata. Henryk musiał o tym wiedzieć i dlatego nie odesłał kobiety  z powrotem. Mimo rozwodu pozostali przyjaciółmi i po śmierci Katarzyny Howard, Henryk chciał do niej wrócić. Ta jednak delikatnie odmówiła stwierdzając, że ceni go jako swego króla i przyjaciela, z awsze będzie mu wierna, ale jeśli związek nie udał się za pierwszym razem, to nie uda się i za drugim. Henryk często ją odwiedzał. To jedyna pochowana w Westminsterze jego żona i taka była jego wola.Taki honor oddałby tylko kobiecie, na której mu zależało. Anna również zabiegała o dobre stosunki z dziećmi i umiała go pohamować w niektórych decyzjach. Do historii przeszła jako: ''Dobra Królowa''. Ten związek mógłby wyjść, gdyby Henryk nie patrzył  wyłącznie na ładną buzię. Za kilka lat już będzie rozumował inaczej. Katarzyna Howard; tego lepiej nie wymieniać. Katarzyna Parr to bardzo dziwna postać. Niby lojalna, ale czy na pewno... Dziś wiemy, że nie była... Była wierna wyłącznie sobie.

Jane to inteligentna osoba, która kształcili ci sami  nauczyciele co córki Henryka: Elżbieta i Maria. Zna biegle: łacinę, grekę, hebrajski i włada kilkoma językami nowożytnymi. Rodzina Tudorów od początku ma problem z wyborem następcy z powodu braku mężczyzn w rodzie. Mówiono, że to klątwa Elżbiety Woodville, jeśli tak to wiedźma rzuciła klątwę na własne wnuki i swą córkę, ale była do tego zdolna.

Anne de Cleves najbardziej niechciana żona Henryka VIII, do historii przeszła
jako: "Dobra Królowa''. Jako jedyna została pochowana w Westminsterze.


 Edward od początku był chorowity. Co ciekawe sam Edward pozostawił różne listy odnośnie następstwa tronu po swojej śmierci.Choć Henryk sam  pozostawił inwestyturę w myśl, której gdyby Edward nie miał dzieci, władza przechodzi na córki.Za ustanowieniem tego tekstu stała ostatnia żona Henryka- Katarzyna Parr, która starała się pojednać ojca z jego dziećmi, a po jego śmierci kiedy Edward był mały została też jego regentką. Czy rzeczywiście jeszcze przed śmiercią króla poznała wuja Edwarda  brata zmarłej królowej Jane Seymour? Nie wiadomo, ale po śmierci króla wzięli ślub. Po dziś nie wiadomo czy inwestyturę Edwarda spisał Edward, czy lord Dudley, czy może Katarzyna Parr, albowiem Edward był już na tyle chory, że można było go wykorzystywać. Jednocześnie Edward miał prawo bać się wstąpienia na tron swej siostry Marii wiedząc, że po matce Katarzynie Aragońskiej jest '' dewotyczną'' katoliczką. Pewnie nie miałby problemu z katolicyzmem jako takim, ale doskonale wiedział, że jej babką była Izabela Katolicka, a to nie wróżyło nic dobrego. Mógł też przypuszczać, zresztą słusznie, że z czasem jego siostra popadnie w obłęd. A może Katarzyna Paar stała za wszystkim.Henryk brał również pod uwagę swego nieślubnego syna Henryka Fitzroya, ten jednak zmarł młodo w nie wyjaśnionych okolicznościach, o jego śmierć oskarżano Annę Boleyn i może to być bardzo duże ziarenko prawdy.

Jane Seymour matka upragnionego Edwarda VI. To właśnie związki rodziny Gray z jej braćmi
doprowadziły do upadku rodu.



 W jednym z listów Edward zaznacza, że tron należy przekazać w pierwszym rzędzie:'' menskim spadkobiercom lady Franciszki, a w drugiej kolejności menskim potomkom córek Franciszki począwszy od lady Jane''*  Jednak żadna z Grayów nie miała synów, a Jane w owym czasie jest szesnastolatką. Szanse na męskiego potomka więc jakieś są. W tym planie Edward uważał, że po jego śmierci tron miał być pusty, aż do pojawienia się potomków męskich w rodzie Grayów, wydziedziczał tym samym siostry.
W drugim projekcie wydziedzicza już Franciszkę i ustanawia, że: ''spadkobiercami zostaną lady Jane i jej menscy spadkobiercy''* . Powód był prawdopodobnie jeden; ród Gray był protestancki. Potem nastąpiło coś, co po dziś dzień nikt nie jest wstanie wytłumaczyć i dlatego omija się tą historię. Za  całym projektem stał John Dudley, który szybko rozpoczyna zaślubiny księżniczek z rodu Gray  oczywiście z rodami związanymi z nim samym. Katarzyna Parr jest również zwolenniczką twardego protestantyzmu. Henryk VIII tak na prawdę do końca nie był zdecydowany w swoich poglądach. Starał się łączyć w pewien sposób obydwa nurty. Ponoć pod koniec bardziej skłaniał się ku jakiejś liberalnej wersji katolicyzmu, bądź powrotu na łono kościoła. Katarzyna zdecydowanie zaprotestowała i to za pewne dzięki niej utworzył się anglikanizm, gdyż miała duży wpływ na męża. Katarzyna często zapraszała Jane i Elżbietę do siebie do domu. W końcu jednak zastała Elżbietę i swojego męża w intymnej sytuacji i przyszła królowa musiała opuścić jej dom. Niewykluczone, że ona też miała udział w akcie inwestytury Edwarda, o czym świadczą późniejsze zdarzenia, które bez znajomości historii Jane Gray wydają się dziwne, ale ze znajomością jej historii widzimy je już inaczej.



 25 maja Jane poślubia piątego syna księcia Dudleya-Guildforda. Jane ze względu na pochodzenie od siostry Henryka VIII zawsze stanowiła bardzo łakomy kąsek i przez jakiś czas planowano ją na żonę samego Edwarda. Po dziś dzień nie wiadomo jaki wkład w ten plan miał umierający król i czy jakikolwiek miał. Dla władcy takie wyjście oznaczało to iż anglikanizm, wtedy jeszcze bardziej protestantyzm będzie trwał nadal, dla znienawidzonego przez dwór Dudleya oznaczało to nic innego jak jego rządy przez czas nieokreślony poprzez marionetkę. Tu pojawia się kolejny problem,  to życzenie jest niezgodne z aktem sukcesyjnym Henryka VIII, który wyraźnie mówi, że następcami są wyłącznie jego dzieci jeśli Edward nie będzie miał potomków. Jednak Edward  słusznie obawia się , że Maria jako potomkini Izabeli Katolickiej rozpocznie prześladowania protestantów, które doprowadzą do wojny domowej. Taką zmianę mógł przeprowadzić jednak jedynie Parlament, a Edward nie ma na to za wiele czasu. Spisuje więc dokument, który podpisują najważniejsze osobistości kraju z królem na czele. W ten sposób nawet gdyby król umarł przed zebraniem się parlamentu, dokument mógłby zostać rozważony przez instytucję. Jane to osoba wykształcona, ale też wyniosła i pozbawiona ambicji. Przynajmniej taka się wydaje Dudleyowi, jak się potem okazało przeliczył się i to bardzo.  Po za dworem jest praktycznie nie znana. Maria Tudor jest jak najbardziej znana. W końcu Edward umiera, ponoć przed śmiercią znów miał błagać o wybranie Jane na władcę, ale słyszał to tylko Dudley. 

Katarzyna Parr ostatnia żona Henryka VIII, prawdopodobnie stała za obaleniem
inwestytury męża. Wpływowa kobieta, związała się z bratem trzeciej żony Henryka-Jane, to doprowadziło ją do ruiny. 


W Tower zebrano Radę Prywatną , na kanale rozmieszczono okręty wojenne, zmobilizowano wojska.  Szykowano się do wojny domowej o tron. Wszystko po to, aby Maria nie uciekła z Anglii.Gdyby się jej to udało mogłaby zaatakować kraj choćby z takim sojusznikiem jak Hiszpania, a tego obawiano się najbardziej. Lady Jane jest w tym czasie  w Syon Hause i to tam przybywa John Dudley i ostatnia żona Henryka VIII- Katarzyna Parr oraz kilku urzędników, którzy ogłaszają Jane królową. 10 lipca obwieszczono w Londynie, że nową królową jest Jane Gray, a Maria i Elżbieta nie są następcami tronu. Problem jednak w tym,że dalej nie zebrał się parlament. Znów wysunięto argumenty o pochodzeniu z nieprawego łoża córek Henryka.Jane zostaje sprowadzona do Londynu 
i powitana jako przyszły władca. Jednak kiedy Dudley prosi ją by uczyniła swego małżonka będącego jednocześnie  jego synem- królem, ta kategorycznie odmawia. Stwierdzając wprost, że jak zauważyła Dudleyowie nie są kochanymi przez lud.Okazuje się jednak nie taką kukłą jak sądził. Ulice miasta i tak za bardzo nie wiedzą kto został ich królem, ale jak na razie nic nie wskazuje na zagrożenie. Jane otrzymuje poparcie z Francji. Maria i Elżbieta nie stawiły się na koronacji nowej królowej. Jednak Maria nie daje za wygraną, to przecież: Tudor, Trastamara i de Aragon. Okropna mieszanka.
W krótkim czasie wokół Marii gromadzi się armia. Co gorsza Katarzyna Gray siostra Jane przechodzi na stronę Marii. To samo robi jej ojciec, a armia Dudleya zostaje rozgromiona. Jane ucieka do Syon House. Jest królową przez dziewięć dni. Maria zostaje  nową królową, a rodzina Gray zostaje wzięta do niewoli i skazana za zdradę tronu. Jane i jej mąż otrzymują wyrok śmierci i są przetrzymywani w   Tower, w bardzo godnych warunkach, ale jednocześnie Maria zaczyna walkę z protestantami. Ród Dudley zostanie przywrócony do łask dopiero za Elżbiety Tudor. Jane Gray zostaje ścięta. To też tajemnicza historia bo dalej nie wiadomo, kto wydał rozkaz ścięcia. Podobnie jak nie wiemy, kto wydał rozkaz na Marię Stuart.  Obydwie siostry Jane:  Katarzyna jak  i Maria wyszły za mąż bez zgody królowej Elżbiety I. Katarzyna również była więziona w Tower, gdzie urodziła kilku synów. Katarzyna poślubiła Edwarda Seymoura,a  to był jeszcze większy cios, albowiem ten człowiek był również bratem matki króla Edwarda- Jane, a więc jej prerogatywy do tronu były dość silne z obydwu stron. To rozwścieczyło na tyle Elżbietę, że owa kandydatka spędziła swoje życie uwięziona w rożnych zamkach i pałacach aż do śmierci. Być może gdyby przedstawiła Elżbiecie plan, ta by go zaakceptowała. Jest wielce prawdopodobne, że Grayowie mogli wtedy zostać następcami tronu naprawdę na więcej niż na kilka dni, a Stuartowie nigdy by go nie odziedziczyli. Siostra Jane- Katarzyna umiera w 1568 roku. A jednak starsza i schorowana Elżbieta, rozważa pewną myśl. Już od wielu lat jest po nieudanej aborcji, doskonale wie, że nie będzie miała więcej dzieci. Rozmyślała o tym aby mianować Katarzynę i jej potomków swoimi następcami, powraca do tej idei i pewnie wprowadziłaby ją w życie gdyby nie jeden fakt...Niestety miała żyć dłużej od Katarzyny.A co z Katarzyną Parr, umrze przy porodzie. Jej mąż tym razem zostanie ścięty za zdradę, a ich córka oddana na poniewierkę z konfiskatą majątku włącznie. Traktowana jest tak źle, że po drugim roku życia prawdopodobnie zmarła w niewyjaśnionych okolicznościach być może nawet z zagłodzenia. Zemsta za nowy plan dynastyczny? Kto wie... Tudorowie byli pamiętliwi, ale nie robili niczego bez powodu. 

* Błędy jak w oryginalnym tekście aktu.




Bibliografia:'' Tudorowie''G.J.Meyer, Dynastie Europy: Tudorowie i Stuartowie''

niedziela, 27 stycznia 2019

Tajemnicza francuska sułtanka Nakşidil i cesarzowa Josephine Bonaparte.







Boska Josephine  zawsze była najważniejszą kobietą we Francji ,  choć czasami trochę w tle życia cesarza, to jednak często grała pierwsze skrzypce.Nawet po rozwodzie cesarz radził się jej co zrobić gdy ma się gorączkę i katar.  Nawet po rozwodzie, zawsze pojawia się gdzieś w tle. Na łożu śmierci Napoleon będzie wymawiał jej imię, a jego syn i następca całe życie będzie żałował, że jego ''matką nie była Józefina, a Maria Ludwika''. Maria Ludwika zdecydowanie nie sprawdziła się w roli żony i matki.  Tak naprawdę to w żadnej roli się nie sprawdziła. Józefina sprawdzała się natomiast doskonale, miała  tylko jedną wadę; po trudach losu nie mogła urodzić następcy tronu, albowiem  przeszła wcześniejszą menopauzę. To Josephine swym urokiem przekonała cara Aleksandra I chociażby do tego,aby nie plądrował miasta. A długą rozmowę w zimowym ogrodzie przepłaciła chorobą i śmiercią. Sam car i jego śmierć to również legenda. Po dziś dzień wielu wierzy, że niczym Neron zrezygnował z bycia władcą i zaszył się w zapomnianej wiosce... Ale czy możliwe, aby jeszcze jedna legenda była prawdziwa... O kuzynce i bliskiej przyjaciółce Józefiny będącej władczynią serca sułtana Aimee de Rivery. Josephine Beauharnais jest pierwszą udokumentowaną kobietą masonką, podobnie jak jej mąż, były mąż i car Aleksander należy do organizacji. To prawdopodobnie  wpływy w loży  jej i byłego męża, który  został ścięty za bycie jednym z twórców rewolucji,która zdecydowanie nie wyszła, doprowadziły Napoleona na szczyty. Z lożą jak to z lożą da wiele, ale kiedy się znudzisz; upadek boli. Co powiedziała carowi, na pewno coś na tyle skutecznego,  że Paryż nie został splądrowany, a Napoleona tylko wygnano.  A kim jest ta druga kobieta. Ona również odrobiła lekcję dotyczącą rządzenia krajem i można powiedzieć, że od bardzo dawna takiej kobiety w państwie Osmanów nie było. 

Kobieta, o której mowa to Nakşidil  bas kadin  Abdulhamida I. Według legend  Nakşidil to  w rzeczywistości Marie Martha Aimee du Buc de Rivery, miała pochodzić  z Martyniki i zostać porwana przez piratów, a następnie sprzedana na targu niewolników do haremu.  Przeczą temu fakty historyczne, aczkolwiek legenda mogła mieć ziarno prawdy. Co nie znaczy, że nie była to  Aimee du Buc jak ją popularnie nazywano. Jeszcze na Martynice Róża(pierwotne imię cesarzowej Josephine) i Marie miały udać się do wiedźmy Voodoo aby ta wywróżyła im los. Na wyspach nie było to nic dziwnego, a po dziś dzień turyści , którzy wyjdą po za hotel zauważą, że wierzenia w tej części świata bardzo się mieszają. Kobieta miała im przepowiedzieć, że jedna będzie władać wschodem a druga zachodem. Aimee rzeczywiście zaginęła i nikt nie wie co się  z nią stało.

Mit tej postaci przyczynił się do wielu aliansów z francuzami, ale jednocześnie był ''solą w oku''. Kiedy Napoleon III podczas spotkania z Abdulaziz'em miał wspomnieć, że być może są ze sobą spokrewnieni sułtan obruszył się nie bacząc na iż obydwaj są na publicznym spotkaniu. Europa wykorzystywała mit Nakşidil, aby pokazać, że Turcy są tak nie rozgarnięci iż tylko kobieta może zreformować kraj. Nie jest to do końca prawdą. Sam Mahmud III jest dość inteligentnym człowiekiem i bardzo oczytanym, nie próżnował w klatce i przebywał w niej bardzo krótko, co dało mu możliwości rozwoju.  Takiego władcy od dawna nie było i nie będzie. Nakşidil  od początku pojęła , że klatka nie jest dobrym rozwiązaniem. Kiedy na tron wstępuje Mustafa IV, decyduje się on na wykonanie prawa Osmana i zabicie jej syna Murada oraz jego kuzyna Selima III, który wstąpił na tron po śmierci jej partnera i został obalony w wyniku rebelii przez Mustafę IV kierowanego gwardią janczarów. To czasy kiedy janczarzy decydują kto nimi rządzi, ale już nie na długo. Nakşidil ukrywa swojego syna w kotłowni i przygotowuje swój własny pucz. To Mahmud jest tym legendarnym sułtanem, który ucieka przed mordercami po dachu pałacu, a drogę katom zagradza wierna służka, który  rzuca im rozżarzony popiół w twarz.To wtedy widząc ciało martwego Selima  III  janczarzy ogłaszają go sułtanem. A trasa na dach po dziś dzień nosi imię kobiety, która uratowała władcę. 
Kiedy Murad II wstąpi na tron, janczarzy nawet nie wiedzą co ich czeka. Już jego ojciec próbował uwolnić się od tego wojska, ale ze słabym skutkiem. Pierwsze co robi Nakşidil to wydanie prostego rozkazu; śmierć Mustafy IV, co kończy listę konkurentów do tronu. Koniec reformy Mahpeyker, koniec tworzenia wariatów i marionetek.To jego synowie będą ostatnimi sułtanami Osmanów.  Alemdar Mustafa Pasza człowiek, który jej w tym pomógł został potem wezyrem. 

Do haremu trafiła w 1781 roku i od razu zachwyca są urodą sułtana jednak nie na długo. Sułtan chciał pojąć ją za żonę,  ale ta odmówiła przyjęcia islamu. Co automatycznie odebrało jej większość wpływów na dworze. Nie była ukochaną swego sułtana tak jak chcą to legendy , ta rola przypadła Ruhshah i szybko doprowadziła do śmierci władcę, który umarł podczas stosunku na skutek wylewu. Po 53 latach spędzonych w klatce, może i nie dziwić, że oddawał się  temu zajęciu ze zbyt dużym zapałem. Mimo to sułtan radził się jej w większości spraw. 

Abulhamid spędził całe  swoje życie w klatce, ale nie wahał się przejąć choć częściowo władzę poprzez nastawianie jednych partii pałacowych przeciw innym. To on sprowadza do Turcji Francois de Tott'a, węgierskiego hrabiego, który schroni się we Francji prze rebelią Rakoczego i tam zrobił karierę wojskową. Przez 10 lat był agentem ambasady w Lewancie. 

Podczas swojego krótkiego pobytu utworzył korpus artylerii  zwany Suraci oraz  wykładał nowe techniki militarne w pierwszej utworzonej militarnej szkole.To zaczątek przyszłej armii narodowej. Z hrabią współpracuje jego rodak Aubert oraz Szkot oficer Campbell , który w końcu przechodzi na islam i przyjmuje imię Mustafa. Do historii przeszedł jako Ingliz Mustafa. Wynika z tego, że Turcy  nie rozróżniali Szkotów od Anglików. 
De Tott był najwybitniejszym dowódcą. To Campbell wraz z Halilem Hamidem Paszą doprowadził do ponownego otwarcia szkoły po zamknięciu jej w wyniku protestów jeniceri za Selima III. Reformy Abdulhamida to w głównej mierze zasługa Nakşidil  i Halilia Hamida. Opór stawiali głównie ulemowie i konserwatyści, którzy mieli najwięcej do stracenia w momencie zlikwidowania oddziałów jeniceri czy otwarcia działalności handlowej czy rzemieślniczej po za obręb cechu. Za Selima III nastąpił rozpad imperium i wiele ważnych części tego świata odchodzi bezpowrotnie.  Nie uznał on również za namową Anglików Napoleona Bonaparte jako cesarza, co  w efekcie pogłębiło  wpływy rosyjskie w  Złotej Porcie i zaszkodziło krajowi. 

Jej syn Mahmud II był już bardziej mądrym politykiem i pierwsze co zarządził to odpowiednią czystkę w haremie, w wyniku czego jedynymi pretendentami do tronu zostaną w przyszłości jego synowie. To koniec nieudanej i niesprawdzonej polityki Kosem. Bez wątpienia to rozkaz Nakşidil, lecz nie wiele to już zmieni. Tak naprawdę tą decyzję powinna podjąć Turhan. Za każdą jego decyzją czuć wolę Nakşidil . Ponoć sekretnie korespondowała z Josephine, ale te listy się nie zachowały.
To Mahmud dokończył tworzenia armii narodowej i usunął  jeniceri. Ta masakra janczarów znana jako vaka-i-hayrije umożliwiła władcy przeprowadzenie wielu reform i oddaliła upadek państwa na jakiś czas. To on modernizuje politykę kraju w bardziej europejskim stylu, a nowe narodowe wojsko szkolą Francuzi. Tu może być ziarenko prawy o legendarnej kuzynce cesarzowej. Nakşidil to kobieta, która zdecydowanie wie, że ''prawdziwa władza to nie ta jawna, lecz ta ukryta'' i stosuje się do tego pradawnego zalecenia. Jako matka sułtana doprowadza do europeizacji kraju, a także wprowadziła nowe zasady haremowe np. odtąd  kobiety mogą swobodnie wychodzić do ogrodu i urządzać uczty na świeżym powietrzu. To ona wprowadza także stroje kobiet, które znamy z seriali. Ubiory trochę uwspółcześniono, w stosunku do przedstawianych czasów aby były bliższe w odbiorze widzowi. Prawdą jest jednak, że Valide Sultan czy Haseki miały inne prawa do ubioru niż reszta haremu, więc zachowane europejskie opisy ubiorów kobiet sułtana mogą tyczyć się tych,które nawet mogły nie mieć okazji go spotkać, a były wyłącznie służebnymi w haremie. Wraz z synem wprowadza język francuski na dwór. Według nadwornych historyków Nakşidil  to jednak Gruzinka, która żyje wiele lat w haremie i zostaje w którymś momencie zauważona.To też wydaje się naciągane, jak niby miałaby zostać zauważona; nikt tego nie podaje.  Mimo tych podań sami poddani, nie chcieli w to wierzyć. Coś musiało być z tą postacią, albowiem wystarczy spojrzeć na historię podbojów Napoleona, aby zauważyć, że zdecydowanie omija Konstantynopol. Po upadku dynastii ostatni sułtan udaje się do Francji i tam też  żyją po dziś dzień potomkowie Osmanów.  Data narodzin Mahmuda nie zgadza się z proponowaną przez niektórych datą przybycia Nakşidil do Topkapi. Niektórzy uważają więc, że Nakşidil ogłoszona została kimś w typie Valide Sultan podczas gdy biologiczna matka sułtana zmarła przy porodzie. Problem jednak w tym, że ostatnią Valide Sultan, która ma jakikolwiek wpływ i tytuł jest Gülnuş  Rabia  Emetullah, a więc albo rzeczywiście tą kobietą  nie była,  a może była to jakaś inna francuska. Tak czy owak musimy pamiętać, że ten tytuł przestał już być w tych czasach używany. Czy ktoś pomylił sułtanki, a może umyślnie pomylono daty? To trudne czasy również dla Francji, więc nie dziw , że każda ze stron chciała retuszować prawdę. Legenda miesza się z fikcją nie udowodnimy, że kuzynka Josephine to Nakşidil ,ale udowodnimy, że zarówno ona jak jej syn zmienili obliczę Turcji  i przedłużyli żywot państwa. Państwo zmieniło się bowiem diametralnie a Mahmud II zreformował, każdą sferę  życia. Mahmud ma szesnaście kobiet, osiemnaście synów i tyleż samo córek. A co z Nakşidil? Ostatni raz możemy usłyszeć o niej podczas przybycia cesarzowej Eugenii do Konstantynopola. Ponoć cesarzowa zapragnęła odwiedzić harem. Mimo oporów, w końcu udało jej się odwiedzić sekretne miejsce. Tak bardzo chciała porozmawiać  z kimś o życiu w tym miejscu więc zapytała czy, ktoś rozumie francuski. Wtedy usłyszała o bardzo starej Valide Sultan, która już nie żyje od kilku lat, ale w Pałacu Łez przebywa jej służka. Tak poznała historię Naksidil. Kobiety od czasów Turhan Han najbardziej wpływowej na losy imperium; tureckiej cesarzowej Josephine.

Bibliografia: ''Historia Imperium Osmańskiego i Republiki Tureckiej'' tom I i II S.J.Shaw E.K.Shaw, Iwona Kienzler ''Imperium Osmańskie we władzy kobiety'', Dynastie Świata: ''Osmanowie''.

środa, 16 stycznia 2019

Maria z Magdalii, prawdziwa historia, legendy i film. Dziwna nienawiść bez wiedzy odnośnie tematu.





                                      




W 591 roku papież Grzegorz I ogłasza Marię z Magdali prostytutką. Należy to pokreślić albowiem w żadnym pierwotnym tekście nie pojawia się stwierdzenie, że nią jest. Czemu to robi? Powód jest jeden w obrębie kościoła zaczynają się tworzyć pierwsze ruchy gnostyczne; zalążki przyszłego kataryzmu.W tym ruchu kobiety mogą pełnić pewne funkcje kapłańskie, a to bardzo podważa ówczesny patriarchalny świat twierdzący, że kobieta jest podległa mężczyźnie. Co ciekawe wśród pierwszych chrześcijan kobiety również pełniły pewne funkcje w kościele związane z liturgią. Niby pierdoła, ale nie w tamtych czasach. Tu pojawia się również problem dziedziczenia majątków przez kobiety.Pamiętamy przecież, że majątek kobiety przechodził na męża. Kobieta nie prawa dziedziczyć majątku po rodzicach. To też problem w wyższych sferach,choćby z tym kto ma zostać królem, w przypadku nie posiadania synów przez poprzednika. 
Otwiera to furtkę dla kobiet. To także problem dostępu do edukacji; w owym czasie kobiety na Zachodzie w większości stawiają krzyżyki, aby się podpisać, nawet te ze szlachty, z książkami zobaczymy je wiele wieków później. Wiele z tych książek i tak będzie dla nich zakazanych. Emancypacja nie jest mile widziana, kobieta ma służyć głównie do rozrodu, mało myśleć i mało zadawać pytań. To problem miliona innych spraw, które nie są do zaakceptowania w owych czasach. Dziś wielu też tak to widzi, co gorsza wiele kobiet takiego traktowania pragnie. Pod tym względem chrześcijaństwo łacińskie było gorsze od ówczesnego islamu, a na pewno dawało mniej praw kobietom niż chrześcijaństwo wschodnie, bardziej związane z pierwotną formą religii. W świecie islamu dziś jest z tym różnie w zależności od kraju. To Zachodni Rzym i jego kultura odsunęła świadomie kobiety, a nie pierwotne chrześcijaństwo czy Jezus. Powód był bardzo prosty, po prostu chrześcijańska kobieta nie pasowała do wizji kobiety jaką stworzyło przez wieki imperium. Ta wizja została później przejęta przez jego spadkobierców. Wystarczy zobaczyć listę świętych kobiet z pierwszych wieków religii, aby zrozumieć, że ta religia była z jakiegoś powodu kobietą przychylna.

Tu znów pojawia się problem, albowiem Jezus nigdy nie twierdził, że kobieta jest podległa woli mężczyzny, a wręcz przeciwnie nie twierdzili tego też pierwsi wyznawcy judaizmu choć za czasów Jezusa obyczajowość jest już zupełnie inna niż w pierwszych dziejach tej religii.
Wynika to prawdopodobnie ze zetknięcia się z kulturą perską bądź egipską. Dziś trudno ustalić, która z nich miała większy wpływ. Wiemy, że Żydzi spotkali na swej drodze obydwie. Jezus możemy wręcz powiedzieć czasami jest ''utopijnym komunistą'', który chce uczynić wszystkich ludzi równymi, kobiety też. On naprawdę nie patrzył na majątek, płeć, ubiór, wygląd. Grzegorz I jest tym samym papieżem, który tworzy nasz pierwszy cudowny kalendarz gregoriański, a jego genialni w swej durności matematycy odmładzają nas w swoim geniuszu o 17 lat. Ten kalendarz używamy po dziś. Świadomie też przenosi Boże Narodzenie z 6.01 na 24.12 powód jest jeden ten dzień był tak zakotwiczony w kulturze imperium rzymskiego, że nie sposób o nim zapomnieć. Kiedy chrześcijaństwo przybyło do Imperium Romanum, ten skrawek świata był już monoteistyczny, ale były to inne kulty. Elita czciła boga Mitrę, bądź Attisa. To właśnie z Attisem jest związany 24 grudnia. Było to bardzo ważne święto, którego nie dało się wyplenić. Attis to specyficzny bóg; pan wegetacji i płodności. To tego dnia nadzy kapłani biczowali ludzi przechodzących po mieście. Tego dnia mężczyźni potrafili sobie uciąć genitalia, jak to zrobił Attis w hołdzie dla miłości do swej ukochanej.Tego dnia urządzano wcześniej Bachanalia, które potem połączyły się również kultem Attisa. A więc jeden wielki dzień szału i rozpusty. Tego dnia rzeczywiście wybaczano wszystko. Dlatego więc w końcu zdecydowano w kulturze zachodniej na 24 grudnia.
Tych całych przypisów o prostytucji nie znajdujemy w greckim przekładzie Biblii czyli dużo starszym niż łaciński i nigdy nie występował w Prawosławnym Kościele. Tak naprawdę ta kobieta wymieniona jest w Biblii raptem kilka razy: jest przy grobie Jezusa, przy otwarciu grobu po Zmartwychwstaniu, jego ukrzyżowaniu oraz jest wymieniona jako jedna z jego najwierniejszych uczniów. To wszystko. 
W państwach, które uważają się za najbardziej wierzące i oddane katolicyzmowi nie powiedziano jednak o jednym, że w 2016 roku papież Franciszek oficjalnie załączył Marię z Magdali w poczet apostołów jako osobę równą im i potwierdził to, że Maria z Magdali jako jedna z pierwszych widziała Zmartwychwstałego Jezusa. Co prawda ci wierni katolicy uznają, że papież Franciszek nie jest ich papieżem. To zdumiewające skoro są katolikami, bo jeśli nie uznają papieża to nimi nie są. Jeśli nie uznają patriarchy Konstantynopola bądź góry Athos to nie są prawosławni, protestanckich wielebnych też nie uznają, ani królowej Elżbiety; to rodzi się pytanie kim są? Można nawet zapytać czy to już nie sekta. Czemu tak trudno im to zaakceptować skoro wszyscy na świecie wiedzą , że Watykan ma zaraz po Mosadzie i USA najlepszych szpiegów, a także specjalny oddział archeologów, który naprawdę bada tematy religii bardzo dokładnie i jeśli coś mówi to nawet jeśli nie pokazuje czegoś ludziom, to ma na to dowody. To naprawdę wykwalifikowana służba. Może dlatego tak trudno im to przychodzi jak z tego samego powodu łatwo wprowadzają prawo, że pierwsze bicie to nie bicie. A może dlatego, że wbrew tradycji pewnej organizacji, która potworzyła takie potworności jak Rewolucja Francuska nie wszystko na świecie da się opisać cyferkami. A ostatnio mamy coraz więcej dowodów na to, że na prawdę z tych opisów coraz więcej wyłamuje się rzeczy, których nie da się opisać czy zakwalifikować. Dodajmy do tego jeszcze 900 lat braku udziału w dziejach historii światowej co jest okresem nie do nadrobienia. Problem w obrębie religii chrześcijańskiej zaczął tak naprawdę już św. Paweł, który zdecydował się na wydanie na śmierć brata Jezusa- Jakuba, który chciał aby religia pozostała w obrębie kultury żydowskiej i nie była dostępna dla innych. Niestety i na to Watykan ma dowody. Może warto czasem zajrzeć na stronę z ogłoszeniami z Watykanu, ale tą oryginalną. 
Jeśli chodzi o zakazany i opluwany film ''Maria Magdalena'', moja opinia jest taka. Momentami jest przydługi, ale naprawdę nie znalazłam w nim tych wszystkich gnostycznych scen, które mają się w nim jakoby pojawiać. Tych scen, którymi się straszy. Nie ma żadnego romansu czy ślubu. Sceny pokazujące bliskie uczucia Jezusa są pokazane między wszystkimi apostołami i każdy zabiera jakiś głos w jego życiu. Z każdym pokazana jest jakaś relacja, którą fanatyk bądź ktoś zbyt wyposzczony może źle odebrać. Choć analizując tamte czasy ten związek Jezusa z Marią z Magdali, bądź jakąkolwiek inną kobietą jak najbardziej powinien być. Powiedźmy sobie szczerze 33 letni lub 50 letni Żyd, w owym czasie za nie posiadanie żony zostałby ukamienowany za podejrzenie bycia gejem. Tak jak to robi się i dziś w skrajnych ideologicznie krajach muzułmańskich. Nie ma też tych gnostycznych legend, na które tak bardzo powołują się obrońcy naszych dusz. Zdaje się, że kompletnie nie znają ich tekstów mówiących o tym, że Maria z Magdali była w ciąży z Jezusem i odpłynęła z dzieckiem do Francji, bądź Szkocji. To na te legendy w końcu ci ludzie się powołują. Chyba, że nie za bardzo wiedzą czym rzeczywiście jest gnostycyzm i doklejają łatkę niczym donosiciel na Inkwizycji w Hiszpanii, którego zresztą też najczęściej spalono razem z ofiarą. Dość śmieszne jest natomiast pokazanie św. Piotra Afroamerykaninem. Nie mam nic do tych ludzi, na prawdę nie jestem rasistką, ale tak oczywiście nie było i to chyba jedyne do czego można się przyczepić. I jeszcze jedno nie ma takiej postaci w dziejach religii jak Maria Magdalena, to sztuczny twór wynikający z najnowszych wersji błędnego tłumaczenia Księgi. W pierwszych tekstach Biblii mowa jest zawsze o kobiecie zwanej Marią z Magdali czyli o kobiecie o imieniu Maria pochodzącej z regionu w Ziemiach Kanaan. Nie było też postaci zwanej Weroniką, to też błąd tłumaczenia odnoszący się do określenia Chusty z Manoppello z wizerunkiem Jezusa. To po prostu nic innego jak ''prawdziwy wizerunek''. Aczkolwiek jakaś kobieta nieznana nam z imienia rzeczywiście wytarła twarz Jezusa chustą, jednak nie znamy jej imienia. Film ten w żaden sposób nie podważa podstawowych zasad wiary.  Czytając opinie mam wrażenie, że ci co pisali teksty; albo go nie widzieli, albo przykro mi to mówić ich mentalność religijna nie różni się niczym innym od mentalności religijnej nowego państwa religijnego , z którym ponoć chcą tak walczyć. To ten sam fanatyzm o zgrozo nie inny i to ten sam fanatyzm, który nie dopuszcza do swojej głowy oddzielenia religii od historycznej osoby proroka. Co wcale nie przeszkadza uznać żadnego proroka za wielkiego i nie podważa w żaden sposób religii.

Bibliografia: Świadkowie Tajemnicy (seria z Imprimacją, aprobowana przez kościół)'' Śledztwo w sprawie relikwii Chrystusowych'', "Śledztwo w sprawie kielicha'' G.Górny, J. Rosikoń, Ann Wroe''Poncjusz Piłat'',pl.radiovaticana.va,

niedziela, 13 stycznia 2019

Kobiety rodu Trastamara, potomkinie Izabeli Katolickiej: Katarzyna i Joanna. Czy Joanna była szalona?

Joanna to chyba najbardziej nietuzinkowa postać kobiety w Europie. Historię należy zacząć od opowieści o losach jej matki: Izabeli Katolickiej, a także Katarzyny Aragońskiej pierwszej żony Henryka VIII. Powiedzmy  szczerze Izabela przywłaszczyła sobie tron obalając prawowitego następcę swojego brata, a jego córkę wtrącając na wieki do zakonu oraz podając informację jakoby nie była jego dzieckiem. Koronuje się sama. Miała zostać żoną króla Anglii, żoną Edwarda Yorka, ale ten poznał panią Woodville. Pani Woodville definitywnie przyczyniła się do upadku Yorków, choć wydała na świat dużo dzieci. Pochodziła z tak niskiego rodu, a zarazem zdradzieckiego, że szybko obsadziła całą swoją rodziną dwór królewski.  Podczas Wojen Dwóch Róż dobrze wychodzi jej rzucanie czarów i zamykanie się w krypcie. Ryszard York miał w pełni rację.  Isabela tej obelgi nie zapomni i kiedy Edward będzie błagał o pomoc; nie pomoże. Pomyśleć jak wielkie imperium mogliby stworzyć.  Jej mąż Ferdynand Aragoński to wzór machiawelizmu zaraz po Cesare Borgii 
i często porównuje się obydwu w historii politycznej.Problem w tym, że Ferdynand jet jeszcze gorszy. Ferdynand nie jest święty, wyeliminował wszystkich pretendentów do tronu Aragonii trucizną. Niezaprzeczalnym faktem jest, że ślub tych dwojga nie miał prawa zaistnieć. Byli zbyt blisko spokrewnieni. Pierwszą dyspensę sfałszowano, a drugą tą, którą pokazano światu -kupiono. Sfałszował ją sam Ferdynand i sam kupił tą drugą. To dlatego mimo iż Joanna uwięziła Cesare Borgię, Ferdynand nie zauważył jego ucieczki. Doskonale bowiem wiedział, że Cesar wie iż tak naprawdę to tron jest przejęty nie prawnie, a potomkowie tej pary to  bękarty ... Ale Joanna spotyka się z Cesare i błaga go o pomoc w zabiciu ojca. Jeśli to prawda jak pokazała przyszłość i stwierdził Borgia, myślała całkiem logicznie. Z pary tak szalonych ludzi mogły przyjść na świat tylko szalone dzieci. Choroba psychiczna jest w rodzinie Izabeli od prawieków. Matka Izabeli jest ukrywana właśnie, ze względu na nią. Sama zdobyła tron przez bycie kochanką.Izabela powiedzmy  szczerze, też nie wykazuje cech osoby zdrowej psychicznie. Nie mam namyśli podboju Grenady, ale chociażby wprowadzenie Inkwizycji, wygnanie Żydów i z czasem wszystkich nie chrześcijańskich mieszkańców Grenady. Związki z kapłanem Torquemadą, a potem Cisnerosem, o których nawet jej własny mąż wypowiada się wprost, że to już nie jest dewocja, a szaleństwo... Ale on sam wchodzi z nim potem w układ.  Izabela może i ma wytarte wszystkie suknie od klęczenia, ale Ferdynand w inkwizycji widzi okazję. Cisneros jest mizoginem, ale też jest żądny władzy. Dlatego siedzi przy tej kobiecie. Kiedy umierająca na raka Izabela nie będzie już wiedzieć wiele o Bożym Świecie; Cisneros zawiązuje układ z Ferdynandem. Do Trybunału Inkwizycyjnego trafiają przede wszystkim bardzo bogaci ludzie. Kiedy się ich spali ogromna dziura budżetowa się zapełni.  Swoją dolę otrzymuje również Cisneros, ale on jest zawsze po swojej stronie. Ten wystawny dwór jest bowiem na pokaz. Podbój Grenady , ujednolicenie krajów i wyprawy Kolumba zrujnowały kraj. W efekcie Hiszpania staje się krajem zacofanym i zamkniętym na wieki , choć po odkryciach Kolumba będzie handlować złotem i niewolnikami, ale do tego momentu jeszcze bardzo wiele lat. I tak naprawdę ta historia zaczyna się dopiero od Corteza.  Izabela była rozpieszczanym dzieckiem przez rodziców i robiła co chciała. To też jest powodem konfliktów w jej małżeństwie. Obiecuje Ferdynandowi, że będzie władał z nią w Kastylii, ale tymczasem oszukuje go. To ona jest panią Kastylii, a on jedynie
'' królewskim małżonkiem''. To samo zrobi Filipowi. Upokorzenie- zdecydowanie. Po za tym publicznie neguje jego decyzje, nie pozwala mu się wypowiadać. Całe życie będzie despotycznie rządzić rodziną, a jej mąż jest równie despotyczny. To toksyczne małżeństwo bardzo interesownych ludzi. Tak naprawdę tylko to ich trzyma przy sobie i takie wzory przekażą dzieciom. Jakkolwiek wielu chce wybielić tą parę, nie da ich się wybielić i pewne fakty trzeba przyjąć, a te fakty tłumaczą postępowanie ich dzieci. 


To samo będzie robić Katarzyna Aragońska i podobnie jak matka skończy z kochanką w tle, która w końcu zostanie żoną męża. Izabela jest despotyczna wobec dzieci i kiedy nawet jako dorosłe nie spełniają jej zachcianek  jest wtedy brutalna, o tym świadczy fakt uwiezienia Joanny kiedy ta chciała wrócić do męża, ale matka stwierdziła, że ma zostać przy niej, albowiem chce ''wydoić'' od niego pewne przywileje, jak na złość zarówno Henryk VI Tudor jak i Filip widzą na czym polega ta gra. Wieczne przewlekanie wyjazdów przyrzeczonych do ożenku córek, ogromne braki w kwocie ustalonego posagu, albo wysłanie nie tej córki czy wreszcie wycofywanie się z ustalonych umów pomiędzy państwami. To po prostu tradycja tego dworu. To też tłumaczy dlaczego Ferdynand decyduje się na zamknięcie swojej córki w zamku wbrew testamentowi żony i obwołuje się królem Kastylii i Aragonii. Po prostu nie chce mieć nic wspólnego z córką, która jest najbardziej podobna do swojej matki. To wtedy Joanna staje się Szalona. 


Bez wątpienia Joanna ma wady np. za bardzo i zbyt namiętnie kocha. Co gorsza okazuje to publicznie.To dobre dla szarej kobiety, ale nie królowej, tym bardziej jeśli ma być to królowa państwa mieniącego się potęgą. Tak naprawdę nie miał jej tego kto nauczyć. Henryk VI również ubolewał nad brakiem edukacji i obycia dworskiego Katarzyny Aragońskiej. W jednym z listów ubolewa wręcz, że owszem świetnie manipuluje ludźmi, ale  jej wiedza kończy się na pacierzach. Rodzice prowadzą swoje wojny religijne, ale dzieci rosną trochę jak chwasty z bardzo rozdmuchanym ego. 
Filip Piękny pochodzi z Habsburgów najpotężniejszego rodu na Kontynencie Europejskim. Ród wyniósł jego ojciec Maksymilian i tak naprawdę to Habsburgowie i Osmanowie rozdają główne karty w grze.  To dziwne czasy, w tych czasach żyją ludzie, w każdym zakątku świata, którzy stworzyli nasz świat. To epoka '' Królów Królów''.
Małżeństwo Joanny i Filipa miało być transakcją wymienną, w zamian do Hiszpanii ma przybyć jego siostra Małgorzata, która miała poślubić Jana , brata Joanny. Ów zmarł jednak szybko.  Isabela odwleka  podróż córki wszelkimi sposobami; wymawiając się atakiem na hiszpańskie Królestwo Neapolu przez  Francję. Jak wiadomo statek musiał przepłynąć przez ich wody, co mogło zagrozić córce. Potem stwierdza iż morze jest  w ogóle niebezpieczne. W końcu zostaje przymuszona do wydania córki, kiedy to Habsburg stwierdza, że zerwie zaręczyny. Wtedy odwozi córkę do Laredo.Ponoć kiedy córka opływała po raz pierwszy widziano królową płaczącą. Joanna bardzo cieszyła jednak na opuszczenie domu, w którym jeśli chodzi o związki rodzinne wiele brakowało. Można powiedzieć z deszczu po rynnę. Problem polegał na tym, że żadna z córek Królów Katolickich nie odebrała nauki większej niż łacina i pacierze , wszystko inwestowano w Jana. To dwór strasznie pruderyjny, głównie dzięki Izabeli bo kiedy ta znika na swe modły, a Ferdynand ma czas pobyć sam w Aragonii, on bawi się wtedy do woli. Nie bez powodu jego i jego ojca nazywano Pająkiem. Joanny nie nauczono też akceptowania innych poglądów, jakiejkolwiek tolerancji dla inności. Dwór Filipa lubi się bawić, seks nie stanowi tabu, kobiety noszą ozdobne stroje, biżuterię. Pałace zdobią różne obrazy bardzo erotyczne. To przecież dla Filipa namalowano ''Wieżę Babel'', aby pokazać życie Filipa.

Polityka Isabeli doprowadził do tego , że w końcu w tym kraju  nie było nawet dobrych lekarzy,  w tamtych czasach tym zajmowali się przecież Żydzi bądź muzułmanie. Czarna Legenda jest w dużej mierze prawdziwa.Joanny nie nauczono  protokołu dworskiego. Potomkowie Trastamara to tak naprawdę chwasty polityczne, cenne jedynie dlatego, iż po Odkryciach Geograficznych szczycą się dostępem  do złota Ameryki. Problem w tym, że są takimi bankrutami, że miną lata za nim to złoto na coś więcej się przyda. 8.08.1456 roku Joanna dopływa do Flandrii, po drodze musi zatrzymać się w Anglii, gdzie mimo listów Isabelii proszących o opiekę Henryk VI Tudor nie przyjmuje jej ciepło. Ma już jednego pasożyta z tej rodziny. Nie cieszy go, że Artur nie ma potomka,a zapewniano go o wielkiej płodności żony. Potem ta kobieta  przypadnie w spadku bratu Artura- Henrykowi VIII, jest kilkanaście lat starsza... Nie dziw, że nie zadziałało. Filip jest w tym czasie w Tyrolu i spotka się z żoną po miesiącu. Joanna szybko zakochuje się, zdecydowanie za bardzo w nowym mężu. Nie ma co jej się dziwić dwór Filipa i wszystko co go otacza jest zdecydowanie bardziej swobodne. Po ślubie Filip zostaje księciem Burgundii. Joannę wychowywano w szalonej skromności , dzieci nosiły często podarte ubrania, które przechodziły w rodzeństwie. Dość dziwne jak na dwór królewski, ale Izabeli cale życie pierze mózg Cisneros, albo Torquemada,dla którego z nich użycie słowa fanatyk to komplement. To prawdziwi Canis Domini.Cisnerosa pozbędzie się tak na prawdę dopiero Karol I; wnuk Isabelli. Zrobi to  w bardzo prosty sposób- po prostu go otruje.  Ferdynand całe życie go nienawidził, ale jednocześnie układał się z nim. Nowy wytworny dwór szybko oszołamia księżniczkę, ale to jednostronne oszołomienie. 

Szacunek do Joanny utrzymywany jest tylko i wyłącznie poprzez dawanie łapówek dworakom .Robi to ojciec Filipa i zdarzają się na ulicach sceny teatralne ośmieszające Isabellę odbierającą koronę od klęczącego Boabdila,  czy przedstawiającą jako murzynkę. Joanna zachodzi w ciążę. Małgorzata trafia na dwór Hiszpanii i zostaje żoną Jana, jest zbyt wyzwolona, żeby tam być... Mimo iż Jan za nią szaleje, to księża i dwór pomstują, że para uprawia za dużo seksu i to dla przyjemności,a  nie w celach prokreacji. Po śmierci Jana ciężarna Małgorzata zostaje natychmiast otruta i w wyniku tego traci ciążę. Oczywistym jest, że za wszystkim stoi rodzina królewska. Ród Trastamara odkrył wszystkie karty, a Maksymilian von Habsburg wie w co grają ci ''parweniusze''. Syn Joanny to słynny Karol V, w przyszłości najpotężniejszy władca Europy. W Hiszpanii też bywał rzadko. Joanna zostaje mianowana dziedziczką tronów Kastylii i Aragonii przez Izabelę bez pytania męża, a do Aragonii to jakby nie było on ma prawa. To go nie radowało, jednak para książęca musi wracać do Hiszpanii. Tu pojawia się pierwszy bunt mężczyzn.  Podczas wjazdu  Joanny do Hiszpanii dzieje się coś co po raz pierwszy podważa autorytet Jej Mości Isabelli. Jej mąż i książę Filip jadą przed Joanną na koniach, ponadto Filip zawarł sojusz z Francuzami i wbrew zaleceniom teściowej, do Hiszpanii przybył drogą lądową przez Francję. Dzięki temu Izabela nie była w stanie przygotować wielkiej uroczystości i być może koronacji Joanny. W zamian za to nadaje wyłącznie tytuł następczyni Joannie, a Filipowi, tytuł ''księcia małżonka''. Zrobiła to samo  co swojemu mężowi  wiele lat temu jako panu Kastylii. Ferdynand i Filip nie darowali jej tego, ale tylko Ferdynand miał możliwość się odegrać.

 Papież Aleksander VI Borgia też nie jest już skłonny  do współpracy tak jak kiedyś, jego też w końcu oszukano. Filip boi się  słusznie drogi do tego kraju uważając, że Trastamara pozbędą się jego. Joanna i Filip to wybór przypadku ,kiedy prawowity następca tronu zmarł , wtedy wybrano siostrę Joanny-Izabelę, będącą królową Portugalii i jej syna Michała. Ten wybór mógł zjednoczyć cały półwysep. Niestety  oni również zmarli przedwcześnie. To wtedy odtrącony Filip zawiązał sojusz z Francuzami, którzy byli w konflikcie wojennym z Hiszpanią. Słusznie czuje się odtrącony. Joanna jest ze wszystkich dzieci najstarsza, a więc pominięto ją.Jest jeszcze jeden problem, kobieta może rządzić tylko Kastylią nie Aragonią, która w tej kwestii stosuje francuskie prawo dziedziczenia. 

Ta para była tak naprawdę niedobrana. Joanna była ładna więc Filip szybko skonsumował to co dostał, ale do rządzenia tak ogromnym krajem nie nadaje się w ogóle. Do nie wielu rzeczy się nadaje, według męża. Po za tym  Filip poznał już  w swoim życiu ładniejsze kobiety i dużo inteligentniejsze. Manipulacje Joanny są bardzo kiepskie, jak na tak wybitnych w tej kwestii rodziców. Co jest dowodem na to, że rzeczywiście tych dzieci polityki nie uczono. Joanna jest też drażniąca; jej cało dobowe dziś nazwalibyśmy to  '' wiszenie na nim'' i stwierdzenia typu: '' Kocham cię, a ty mnie kochasz''... Wymuszanie bycia przy nim przez 24 h, kiedy ten  oddala  się choćby w sprawach państwowych, od razu oznaczają publiczne wyrzuty ze strony żony, że ją zaniedbuje. To każdego człowieka doprowadza do szału i niszczy każdy związek. W dzieciństwie Joannie nikt nie mówił nie, tu zaczęto mówić nie. Małgorzata również nie trawiła swego pobytu w Hiszpanii, po latach określając ich jako  ''purytańskich obszarpańców''. Z kolei Hiszpanie choćby w każdym obrazie, na którym przedstawiono minimalną nagość choćby nogi  lub nadgarstka widzieli demoralizację. Burgundczycy i cały dwór zdawali sobie sprawę z Filipem na czele, że nie ma możliwości aby uzyskać rozwód z Joanną. Filip na swoje nie szczęście nie miał tyle odwagi co Henryk VIII. Zaczęto więc dyskredytować, ośmieszać Joannę, a  nawet prowokować sytuację, w których wychodziła na wariatkę... Co w przypadku jej uczuciowości i braku obeznania się w funkcjonowaniu na normalnym dworze, nie było trudne. Pierwsze co robi Filip to przejmuje kontrolę nad dworem żony i wyrzuca z niego wszystkich Hiszpanów. Henryk VII Tudor zrobi to samo z Katarzyną. Słusznie uważając, że szpiclują i próbują wprowadzać swoje poglądy i politykę na jego dwór, a także jak tylko mogą szkodzą jego panowaniu.Ten sam problem ma Filip. Hiszpanom przestaje się płacić. Na  dworze pojawia się więcej ludzi z otoczenia Filipa, a ona sama nie otrzymuje pieniędzy, głównie po to aby nie móc opłacić Hiszpanów. W końcu bieda,  brak domostwa na zimę i surowy klimat zmusza ich do opuszczenia dworu Joanny;  co raduje Filipa.   Nie jest prawdą jednak to, że Filip doprowadził żonę  do życia w nędzy. Po prostu pieniądze, które wydałaby na hiszpański dwór zastąpił drogimi podarunkami dla niej, którymi nie mogła zapłacić dworakom, ale żyje dalej jak królowa.

 Izabela znów popełnia błąd. Na wieść o tym  fakcie wysyła ambasadora, który ma przekupić dworaków Filipa, aby ci utrzymywali Hiszpanów. To doprowadza go do szału. Wtedy prawdopodobnie po raz pierwszy Joanna otrzymuje srogi policzek od męża. Możemy wierzyć Filipowi, że ta kobieta owszem jest ładna ale jedyne co umie w łóżku to leżeć nie ruchomo pod. Pewnie tak było , a Filip nauczony jest zupełnie czegoś innego.To klasyczny toksyczny związek, w którym jedna strona wykorzystuje drugą i ją stopniowo ubezwłasnowolnia. Na Boże Narodzenie Filip udaje się do Flandrii i zostawia Joannę w Hiszpanii. Po drodze zatrzymuje się na dłużej  we Francji. Powodem była ciąża Joanny, ale nie tylko. Filip już wtedy przeczuwał, że teściowie coś szykują. To wtedy Izabela uwięziła Joannę, aby ta nie udała się do męża. Joanna rodzi kolejnego syna więc Filip jest jej do niczego nie potrzebny, podobnie jak i Karol V. Joanna staje się niebezpieczna teraz i dla matki, która dąży do absolutyzmu, a Kortezy tego nie chcą. Pytanie czy ona czy Ferdynand? Rodzice znów walczą między sobą. 
 W końcu Joanna wymusza powrót do męża, którego zastaje z kochanką po prawie dwóch latach nie obecności. Joanna robi kolejną publiczną scenę zazdrości, w wyniku czego mąż zamyka ją w sypialni.  Joanna w odwecie chcąc się zemścić i przestaje jeść. Więc karmi się ją siłą jak gęś. To po prostu jedno wielkie ''show''. Kiedy umiera Izabela, Ferdynand ma możliwość wykazania się i uzyskania pełni władzy nad Hiszpanią. Powiadamia władców, że Izabela nie żyje, a Joanna jest jej następcą, ale to on będzie rządził krajem. Nie uczestniczy w  pogrzebie żony. Dobytek żony zostaje sprzedany, a nie rozdany ubogim i klasztorom jak chciała. Fakt zapełnił tym trochę dziurę budżetową, przecież wszyscy już wiedzą, że Trastamara żyją ponad stan; przynajmniej ci, którzy związali się z tym rodem. Ferdynand przypomina sobie o bratanicy Izabeli, mieszkającej w klasztorze Joannie Beltranicy i proponuje jej ślub. Filip informuję żonę, o śmierci matki wiele tygodni później. Na wieść o śmierci matki Joanna wysyła list, w którym prawdopodobnie przekazuje informację ojcu iż Filip chce zagarnąć koronę. Robi to naiwnie , albowiem wysyła go właściwą drogą. List zostaje przechwycony.
Rozpoczyna się wojna propagandowa dwóch mężczyzn, a tematem przewodnim  jest jedno, każdy z nas jest lepszy byle nie ta wariatka. W końcu Joanna staje się wariatką.  Być może rzeczywiście pod koniec życia nią była. Większość to jednak propaganda. Mimo obaw jednak Hiszpania za bardzo kusi Filipa , musi tam wyruszyć. To podczas tej podróży statek pary zawita do Anglii Henryka VII. Joanna spotka swoją owdowiałą siostrę Katarzynę Aragońską, przyszłą żonę Henryka VIII, z którą ani Ferdynand ani Henryk nie wiedzą co zrobić. Ferdynand w końcu żeni się ponownie... Cel jest jeden stworzyć własną dynastię bez Filipa i innych potomków Izabeli. Robi jeszcze coś, aby wyeliminować największego sojusznika Filipa, żeni się z francuską; Germaine de Foix. Kiedy Joanna i Filip przybywają do Kastylii na koronację, Ferdynand ogłasza że udaje się do Aragonii, ale zostawia im Kastylię.  Jakiś czas wcześniej uwięził słynnego Cesare Borgię. 
 Kortezy mianują królem Joannę .  Joanna jest władcą nominalnym z Filipem. Filip jednak jej nie pokazuje, a Borgia cóż wtedy spotyka Joannę i próbuje współpracować z Filipem. Nieoczekiwanie po kilku miesiącach Filip umiera podczas uczty. Tak samo Ferdynand zrobił ze swoim bratem, zniknął, otruł i powrócił. Aby spłodzić nowego dziedzica będzie pił nawet wywary z byczych jąder i odwiedzał wiedźmy.Ferdynand nie raz zabił, w końcu tak otrzymał tron Aragonii eliminując swoje rodzeństwo. Bez wątpienia stał za tą śmiercią.  Ale Cesar początkowo podejrzewał o tą jedną śmierć Juanę, wyzwoliłaby się wreszcie.... Być może. Choć może raz działaliby razem. Jednak potem kiedy rozmawia z nią jeszcze raz jest już pewien czego innego. Podkreślał, że to spotkanie nie było z wariatką, ale inteligentną kobietą, która przewyższyła swoich rodziców i miała powody aby nienawidzić obydwu. Joanna miała go zapytać: czy to on stanął za śmiercią jej męża czy Ferdynand? Borgia miał opowiedzieć, że gdyby przysiągł na Biblię to by ją pohańbił wtedy Joanna stwierdziła, że to wie, nie rozmawia bowiem z człowiekiem świętym. Joanna miała błagać go aby zabił jej ojca, albowiem inaczej nie obroni Karola. Nie obroni siebie, bo jej ojciec jest zdolny do wszystkiego. Jednak obecność zwłok podczas wspólnej rozmowy go zaniepokoiła, ale mimo to zdaje się, że rozumiał ją.   Być może Joanna rzeczywiście chciała chronić syna, który tego nie docenił. Nikt jej nie docenił oprócz Borgiów. Niestety ich układ nie dojdzie do skutku, Ferdynand nadchodzi Joanna zostanie uwięziona, a Borgia będzie musiał uciekać. 

Bardzo krótko Joanna rządzi sama z dość drastycznym towarzyszem- mężem w trumnie, którego nie jest w stanie pochować.  Do legend przeszedł opis orszaku pogrzebowego  podążającego w upale, który było czuć z daleka i zrozpaczonej Joanny całującej zwłoki. Z wyruszeniem konduktu zwlekano, ale prawda jest taka, że lato w owym roku było bardzo upalne. To dokończyło tworzenie mitu. Prawda jest taka, że w tym klimacie smurd orszaku to nic nowego.Może przejąć władzę w tym momencie,ale spycha ją. Nie wykorzystuje momentu... Tu na pewno nie posłuchała Borgii, który miał jej rzec prawdę w oczy:'' On się ciebie boi, wykorzystaj to Kortezy są po twej stronie''. Joanny
i Filipa najzwyczajniej się bano. Ferdynand wraca i rządzi aż do śmierci. Joanna zostaje uwięziona. Ferdynand i Cisneros od tej pory rządzą razem, ale...
A więc wszystko jest demoniczne i złe. Kraj jest ponury , Inkwizycja szaleje, a największy demon w szatach mnicha się rozkoszuje. Jednak ile można tylko klęczeć. Izabela miała wytarte wszystkie suknie, ale bez przesady dwór tego aż tak nie pragnie. Joanna to dobra chrześcijańska pani domu, ale kiepska królowa. Ferdynand tylko na to czeka. Wraca i zaczyna lubić Cisnerosa, który w zamian za kapelusz kardynalski odsunie Joannę, władza jest dla mężczyzn.
Papież Aleksander VI Borgia nie żyje, a Juliusz II się zgadza na wszystko, choćby na złość znienawidzonemu poprzednikowi.Ferdynand powraca do Kastylii i pozbawia ją władzy. Joanna odmawia podpisania aktu abdykacji. Po potomkach Joanny nie zostało nic. Po Borgii zostało księstwo Valentinois- dzisiejsze Monako, w nie zmienionych granicach, a jego potomkowie żyją do dziś. Czy on sam zginął?


Czy rzeczywiście to jego ciało znaleziono? Czy jak chciał serial o Borgiach sfingował swoją śmierć. Pisząc swoją pracę dyplomową o Borgii poznałam go na tyle dobrze,że zaczarował mnie jak wszystkich, których spotkał i mogę stwierdzić, że i to drugie nie jest nie możliwe. To ciało miało zmasakrowaną twarz, a na wieść o jego śmieri Nicolo tylko się uśmiechnął. Przypomnijmy ''Książę'' podstawowy podręcznik studiów politycznych, to biografia Borgii, choć zadedykowano ją Lorenzo de Medici, który zapomniał co znaczy jego nazwisko. Borgia przybył i posprzątał rebelię Savonarolii, tak poznał Niccolo.

Po śmierci Ferdynanda Joanna znów mogła przejąć władzę i znów nie wykorzystała sytuacji, Cisneros ogłasza się regentem i sprowadza Karola V, który nie odwiedzi matki. Joannie zostaje żyć zamkniętym w Tordesillas z trupem jej męża w Tordesillas. Żeby było zabawniej, aż do swojej śmierci jest nominalnym władcą Hiszpanii, jej podpis jest podrabiany, bądź akty wydaje się w jej imieniu. Robił tak Ferdynand i robi Karol. Karola V wychowywała Małgorzata i przekazała mu nienawiść do matki i w pewnym sensie słuszną obawę, o przeżycie wśród Hiszpanów. Kiedy Kortezy doprowadzają do buntu przeciwko Karolowi V, Juana znów nie wykorzystuje sytuacji,a przecież wtedy na krótką chwilę odzyskała wolność. Jednak była tyle lat zamknięta, że pojawia się ten sam problem, który pojawiał się po ustanowieniu Złotej Klatki. Ona nie umie odnaleźć się w nowym świecie. Po abdykacji Karola V, cesarstwo zostaje podzielone. Hiszpanią będzie rządził Filip II, który odziedziczył wszystkie najgorsze cechy dziadka. Pozostałą częścią imperium brat Karola V, Ferdynand. Tordesillas znamienne miejsce. Niektórzy chcą widzieć w kobietach rodu Trastamara feministki równe, a może i potężniejsze od kobiet z czasów Tagalub- i- nisvan. To tureckie określenie ery Sułtanatu Kobiet i żeby było śmieszniej, tureckie określenie nie znaczy '' Sułtanat Kobiet'' , ta internetowa encyklopedia znów wytrzasnęła coś z nie wiadomo skąd. Europejskie określenie ''Sułtanat Kobiet '' zostało wymyślone po to aby ośmieszyć sułtanki. Prawda jest jednak taka, że kobiety rodu Trastamara czy jak kto woli późniejsze de Aragon , wszystkie w końcowym starciu poległy ubezwłasnowolnione. Każda z nich była poniewierana i wykorzystywana od Izabeli począwszy, która godzi się na wychowanie bękartów Ferdynanda, także tych poczętych przed ślubem, choć ten obiecywał jej czystość. Joanna i Katarzyna to już najgorsze przykłady. Zdecydowanie te kobiety nie mogą równać się z władzą jaką osiągnęła Hurrem , Mihrimah , Safiye ,Kosem czy Turhan. Choć wyróżniają się na tle zachodniego męskiego świata, to jednak zawsze stoi za nimi mężczyzna. Dopiero od Elżbiety Tudor ; może trochę od czasów Marii, możemy mówić o władzy w rękach kobiet. 
Krwawej Marii- córki Katarzyny, która też wykazała cechy choroby psychicznej po ciotce , matce, babce i prababce do tego stopnia, że jest skłonna uwierzyć w to iż jest ciąży przez 2 lata. Krwawa Maria będzie próbowała wprowadzić Inkwizycję w Anglii, za co zostanie znienawidzona i odbije się to potem czkawką katolikom. A Joanna cóż najlepszy przykład rodzicielskiego zaniedbania, błędów  wychowawczych, braku edukacji. Najlepszy przykład totalnego zdominowania przez drugą osobę
i poddania.Totalnego braku asertywności... Zdominowania przez mężczyzn i despotyczną matkę. Joanna byłaby świetnym pracownikiem korporacji na niskim szczeblu, królem nie.
 Przynajmniej tak przedstawiają ją mężczyźni, a prawda. Prawda jest po środku. Prawdopodobnie była najbardziej wolnym duchem z całej rodziny i najbardziej wyzwolonym. Niestety urodziła się tam gdzie się urodziła, w tej części świata, a nie innej. Być może to Borgia miał rację po rozmowie z nią, kiedy spotkali się raz. Gdzie popełniła błąd? Wiele, ale walczyła. W męskim świecie kiedy już próbowała się przebić nie było dla niej miejsca. Nie wykorzystała szansy, abyśmy mogli się dowiedzieć kim naprawdę jest. W efekcie stała się plątaniną mitów i faktów. Szalona na pewno nie aż tak jak ją opisywano,  z czasem mogła rzeczywiście się nią stać, ale równie dobrze mogła nią nie być, a oczerniono ją po to aby zdyskredytować.  Wszystko co zdarzyło się wtedy w Hiszpanii to misterny  plan Jana II i jego syna Ferdynanda, pająka, który tka swą sieć. Oni obydwoje marzyli od wieków o Kastylii i wykonali swój plan.  Joanna umiera w wieku 66 lat w 1555 r., kto się nią opiekuje- Francisco de Borja, późniejszy święty-  syn Juana Borgii, bratanek Cesare. Juan wtedy już nie żył więc jedynie Cesare mógł o to poprosić. Znamienne.

Bibliografia: C.W.Gorner ''Ostatnia Królowa'' (nota biograficzna), ''Cesare Borgia'' Ivan Cloulas, '' Izabela Katolicka wojownicza królowa'' Kirstin Downey ,Giles Tremlett ''Katarzyna Aragońska hiszpańska królowa Henryka VIII''

sobota, 12 stycznia 2019

Rebecca Rolfe prawdziwa historia Pocahontas

Pomnik na miejscu grobowca Pocahontas jest kopią pomnika z Wirginii, ufundowany przez Indian






Gravesend: maleńka, piękna nadmorska miejscowość w okolicach Londynu. Dotrzemy tu z miasta pociągiem i szybko znajdziemy się w innym angielskim świecie z dawnych książek. Gdyby przetłumaczyć dosłownie nazwę miasteczka można by powiedzieć, że to idealne miejsce na grobowiec dla królewny z dalekiego kraju.  To stąd wypływały statki do Nowego Świata. Tu też zaczyna się i kończy historia najbardziej legendarnej kobiety z Nowego Świata; ukochanej  żony wpływowego plantatora tytoniu, prawdopodobnie otrutej za to iż walczyła o prawa dla swego narodu. Tu zaczyna się i kończy historia Rebeki Rolfe znanej bardziej jako Pocahontas. Nie ma co wyśmiewać się z losów tej kobiety,ani z jej potomków.  Choć umarła w wieku dwudziestu dwóch lat osiągnęła więcej niż jeden przez dziewięćdziesiąt nie osiągnął. Jej historia jest jak najbardziej prawdziwa, a Indianie  z jej plemienia co kilka lat  przybywają tutaj, aby uczestniczyć w  uroczystościach na jej grobie. Rebecca Rolfe to dalej symbol dla Indian, jak też nie zaprzeczany symbol wielkiej miłości... Jednak nie do Johna Smitha, lecz Johna Rolfe'a, który po jej śmierci  nigdy nie powrócił do Anglii. John Rolfe  i jego syn Thomas zawsze twierdzili, że Anglia  doprowadziła do śmierci Pocahontas i jest  temu winna. Kiedy Rebecca Rolfe umierała była bardzo bogatą, piękną kobietą ze wszelkimi manierami dworskimi, kochaną przez męża oraz matką cudownego ukochanego przez nią syna. Być może za bardzo do niej podobnego, dlatego ojciec pozostawił go w Anglii, aby nie przypominał mu żony. Dziwna reakcja, ale jak najbardziej spotykana i możliwa do zrozumienia. 




Jej mąż jest bowiem nie tylko plantatorem- to jego amerykańska twarz. Przede wszystkim to brytyjski hrabia. Wielce prawdopodobne, że przynajmniej ze strony Rebeki nie była to miłość od pierwszego wejrzenia. Z  czasem uczucie przybyło i jak to bywa z tym rodzajem uczuć tzw.'' miłości po  czasie'' , było to uczucie zdecydowanie silniejsze niż to od pierwszego wejrzenia. Ponoć na łożu śmierci Rebeka powiedziała mężowi tylko jedno: ''aby się nie smucił albowiem wszyscy musimy umrzeć. Ważne, że nasz syn będzie żył, najwspanialsza cząstka naszej miłości''. W Anglii Rebecca Rolfe na pewno spotkała Johna Smitha, który próbował znów stanąć w konkury. Spotkanie odbyło się za wiedzą męża, który miał doznać  jeszcze większego szoku na to iż żona z nim została, albowiem przekonany był iż Matoaka odejdzie. Mężczyzna doskonale pamiętał to jak cierpiała na wieść o jego sfingowanej śmierci. John Smith został wtedy odprawiony przez Pocahontas z prostym stwierdzeniem iż odnalazła szczęście i w sumie jest mu wdzięczna. Kobieta  zakończyła spotkanie pytaniem:  ''Czy znalazł swoje Indie, pewnie tak'',  po czym skinęła głową jak do  zwykłego dworaka i udała się do męża, którego miała objąć. 


 Opowiedzmy więc krótko historię  Pocahontas. Naprawdę nazywała się Matoaka. Pocahontas to raczej określenie. Według podań sama księżniczka nie życzyła sobie wymawiania jej imienia i kazała określać się przydomkiem: ''Ulubiona Córka'', czy było ono używane przez ojca księżniczki wodza Powhatana tego nie wiemy. Te dodatkowe imiona chroniły przed rzucaniem klątw mieszkańców Ameryki. Wierzyli oni bowiem iż znajomość imienia może zostać źle wykorzystywana przez wrogów.  Po ślubie z Johnem Rolfem ojciec przekazuje im część ziemi. To chyba jedyne w dziejach obydwu Ameryk  prawne przekazanie ziemi przez Indian, a nie jej zagrabienie. Tu też pojawia się konflikt historii z legendą, jakoby ojciec miał przekląć córkę. Gdyby tak było pewnie nie przekazałby jej  mężowi ziemi, ale Matoaka była ukochanym dzieckiem, choć za to co zrobiła mógł się wściec. Być może, w którymś momencie ojciec wybaczył córce.  A miał  wbrew pozorom co wybaczać, a ona miała powód by błagać o wybaczenie. Rebeka też pewnie z czasem żałowała swej decyzji. 

Sam John Smith to postać nietuzinkowa; zdecydowanie z najgorszych baśni i legend. Tylko pięknie wypada w filmie animowanym . To łotr równy Cortezowi czy Pizarro, albo jeszcze gorszy. Bez wątpienia właśnie taki był potrzebny do podboju Nowego Lądu, ale czy warto było go ratować. Czytając jego biografię można mieć spore wątpliwości odnośnie cnót tego człowieka. W tym czasie Francuzi mają w posiadaniu Kanadę, a Hiszpanie władają Ameryką od dawna.  Pierwszą angielską wyprawą była wyprawa Martina Frobishera, a później Humphreya Gilberta. To on dotarł do Nowej Fundlandii i symbolicznie wziął ziemię w posiadanie; w drodze powrotnej jednak statek z całą załogą zatonął. Jego wysiłki kontynuuje przyrodni brat Walter Raleigh. John Smith stanął na czele tzw. Wyprawy Londyńskiej Kompanii Wirginijskiej. Wyruszyła ona w grudniu z trzema statkami, a dotarła na miejsce 26.04.1607. Smith został wybrany ze względu na swoją bezwzględność , chciwość, a także przez  to iż brał udział w wojnach z Turkami jako najemnik. W owym czasie regionem rządzi wódz Wahunsonacock zwany przez europejczyków Powhatanem. Jego siedziba znajduje się przy wodospadach rzeki Pamunkey. Stoi on na czele licznej rodziny Algonkinów, w której skład wchodzi dwieście wiosek z  10'000 ludźmi.  Jego ojciec został wyparty z północnej Florydy przez Hiszpanów. Ci Indianie mieszkają w wygodnych drewnianych domach, do których przynależą duże ogrody w ufortyfikowanych wioskach, a więc tipi można ''wsadzić'' między bajki. 

Kościół, w którym pochowano Pocahontas






Początkowo osada Jamestown żyje sobie w zgodzie na uboczu plemion Indian. Z 900 osadników , którzy przybyli w pierwszych trzech latach przeżywa niespełna dwustu i zawdzięczają to w dużej mierze Indianom, którzy zaopatrywali ich w żywność i nauczyli uprawy kukurydzy i tytoniu. Europejczycy umierają głównie z powodu ostrego klimatu podczas srogich zim; co wywołuje klęski głodu i choroby. Najgorsza była zima 1607/1608.Poważny konflikt rozpoczął sam John Smith, kiedy to niby w poszukiwaniu jedzenia udał się do wioski przyrodniego brata Powhatana- Opechancanougha.  W rzeczywistości dochodzi do grabieży w wiosce, a wódz ciągnięty jest za włosy z pistoletem przystawionym do twarzy i porwany do Jamestown. Indianie aby go wykupić muszą zapłacić żywnością. Zima była wtedy sroga więc nie dziw, że Indianie nie chcieli oddać swoich zapasów. Sami potem będą głodowali. Po uwolnieniu Openchancanough  w grudniu 1608r bierze odwet, kiedy to John Smith wybrał się na polowanie nad rzekę Chickahomin. Spotkał tam wodza, który próbował go schwytać. Człowiek ten twierdził zresztą słusznie, że pozostawienie białych przy życiu oznacza w przyszłości wyniszczenie Narodów Indiańskich. W obronie własnej Smith zabił dwóch wojowników, więc Opechancanough zabrał go do wioski Powhatana, aby obył się sąd. Wodzowie skazali go na śmierć. To wtedy Pocahontas osłoniła Johna Smitha swoim ciałem, odwołując się do starego  zwyczaju pozwalającego kobiecie ocalić jeńca i uczynić go swoim niewolnikiem. Smith szybko odzyskuje wolność w zamian za obietnicę powrotu z darem,w którego skład ma wchodzić określona liczba muszkietów.

W 1609 roku Powhatan zostaje koronowany w europejskim stylu  z mocy aktu króla Jakuba I i staje się oficjalnie wasalem Anglii. W zamian nowy lennik ma dostarczać żywność i ochronę przed innymi plemionami. Szybko jednak Anglicy chcą więcej; wymagają ciągłego dostarczania żywności i zmuszają Powhatana do opuszczenia  swojej osady. Nie patrzą na to czy Indianie będą mieli co jeść, to oni mają się najeść. Powhatan planuje zasadzkę na białych, a jego plany ujawnia własna córka, która za bardzo zafascynowała się życiem przybyszy. To wtedy Pocahontas zostaje wygnana z wioski. Temu fragmentowi legendy przeczą jednak fakty. Powhatan w rzeczywistości odesłał córkę w głąb lądu. Krótko potem John Smith zostaje ranny i wraca do Anglii, gdzie wydaje książkę ''General History of Wirginia''. Powhatan odsyła córkę do sąsiedniego plemienia Potomaków dowodzonych przez Pasptanze i w 1613 roku zostaje żoną Kocouma. Przez przypadek miejsce jej pobytu odkrył angielski żeglarz Samuel Argall. Przekupuje on kilku Indian, którzy porywają i dostarczają dziewczynę na jego statek. To z zawiści do męża, którego już nie spotka.To ten człowiek odwozi ją do Jamestown gdzie zostaje zakładnikiem. W osadzie spędzi dwa lata i uczy się życia na nowo.Jednak to  nie jest już miły pobyt. Kobieta  traktowana jest jak więzień. Anglicy mają nadzieję, że przetrzymując ją wymuszą na Powhatanie, aby zrzekł się kolejnych ziem i chcą otrzymać wiele  innych przywilejów.  To wtedy  Matoaka poznaje swojego przyszłego męża Johna Rolfe'a . Powhatan jednak nie reaguje. Pocahontas przyjmuje chrzest i otrzymuje imię Rebeka. 

5.04.1614 roku tych dwoje bierze ślub, rok później na świat przychodzi jedyny syn pary Thomas. Nie wiemy czy Powhatan akceptował ślub, ale związek tych dwojga ludzi doprowadził do zawarcia pokoju pomiędzy obiema stronami zwanego: ''Pokojem Pocahontas'' i będzie trwał do śmierci wodza. Mógł jednak być aprobowany, gdyż na ślub przybyło kilku Indian.  W 1612 roku John Rolfe zakłada pierwszą plantację tytoniu i biznes szybko się rozwija. W 1616 roku John wraz z rodziną zostaje zaproszony do Londynu. Para zostaje przyjęta na dworze króla Jakuba I, a księżniczka robi furorę. Ta furora dotyczy jednak dworu; nie samego króla. W czym jest problem? Księżniczka miała zaprotestować na wypowiedź króla tyczącą się tego iż to jego odwieczne ziemie. Matoaka stwierdza iż to Anglicy są gośćmi na ziemiach Indian i to Indianie byli pierwszymi mieszkańcami tych ziem, więc powinni być przynajmniej traktowani na równi, a tym czasem tak nie jest. Ta walka o prawo do istnienia jest jednym z powodów jej przybycia. Jakub I Stuart, syn Marii Stuart- królowej Francji i Szkocji- namaszczony na następcę przez Elżbietę Tudor nie był świętym człowiekiem i bynajmniej nie chodzi tu o jego jawny homoseksualizm. Dla władzy był gotowy na wszystko, w końcu nie zrobił nic, aby uratować przed toporem własną matkę... Ale mamusia też przypadkiem zabiła tatusia, czy rzeczywiście ją zgwałcił. Katarzyna de Medici nie przepadała za Marią Stuart choć  z czasem ją zaczęła szanować, ale sama mówiła o niej, że zdarza jej się kłamać i gubi się w tym tak, że od tego zginie. W ustach de Medici to znak. Jakub nie mógł pozwolić sobie, a nawet nie chciał, na jakiekolwiek uznanie praw Indian do ziem. Co gorsza ta wypowiedź była aprobowana przez część dworu, plotki dochodziły do króla, a on sam kochany nie był. Poza tym popełnił drobny błąd, ale chyba nie sądził, że Indianie w to uwierzą- koronował Powhatana. Wiele rzeczy w swoim życiu nie sądził i chyba Elżbieta Tudor nie myliła się wtrącając czasem pod nosem iż: ''cudem będzie sprawował władzę, ale nie ma nikogo innego''. Zdarzało jej się określać go gorzej. Zdecydowanie Jakub odziedziczył najgorsze cechy po rodzicach, w szczególności po tatusiu.


Tablica ufundowana przez królową Elżbietę II, opowiadająca historię księżniczki



W Anglii piękna, lubiana i ceniona na dworze księżniczka najbardziej lubi spędzać czas w posiadłości męża w Brenford, gdzie ogromny park w stylu angielskim przypomina jej własny kraj. To tam odwiedził ją John Smith. Towarzyszy jej Indianin- strażnik wysłany przez ojca. Na początku 1617 John Rolfe otrzymuje stanowisko sekretarza kolonii i rodzina musi szykować się do powrotu. Tuż po wypłynięciu z Londynu, Pocahontas zachoruje nagle; podobno na czarną ospę i umiera w porcie Gravesend. Tu zostaje pochowana w miejscowym kościele. Zdumiewająca jest okoliczność choroby, następuje ona po spotkaniu z Johnem Smithem i ujawnia się akurat w momencie powrotu księżniczki, który nie jest na rękę królowi. Czy John Smith był zdolny do tego aby zarazić księżniczkę, bądź otruć...Tego się nie dowiemy... Ale zdolny był o wszystkiego. Być może w śmierci pomógł jakiś skorumpowany służący. Na pewno jej choroba i śmierć jest paru ludziom w Anglii  na rękę z królem na czele. John Rolfe twierdził całe życie, że jego żona nie miała typowych objawów choroby i podejrzewał otrucie. Ta kwestia jest do dziś sporna.
 Thomas zostaje w Anglii. Powróci do Ameryki w wieku dwudziestu jeden lat i nigdy nie wróci do Anglii. Kiedy John Rolfe wraca do kolonii Indianie są wyparci z większości swoich terenów. Po śmierci Powhatana władzę przejmuję Opechancanough . 22.03.1622 wódz decyduje się na atak osady Jamestown. Pokazuje swoją siłę na tyle skutecznie ,że biali musieli zasiąść do negocjacji na warunkach Indian. To podczas tego ataku  zginął John Rolfe. To ostatnia tak silna obrona swoich praw przez Indian.Jak dotychczas najlepszym filmem opowiadającym historię Pocahontas jest:  "Podróż do Nowej Ziemi''. Film  ma bardzo dobrą obsadę, jest jednak bardzo filozoficzny; znajdziemy w nim wiele odniesień do wierzeń i filozofii Indian i  bez znajomości tematu można się zgubić. Zdecydowanie to film,   przy którym trzeba się skupić. Ukazano w nim również piękno krajobrazów  i kręcono w oryginalnych wnętrzach.  Osobiście bardzo go polecam.

Bibliografia: J. Wojtczak ''Indianie i blade twarze starcie cywilizacji'', seria Mitologie Świata '' Indianie Ameryki Północnej'',

sobota, 8 grudnia 2018

Cesarzowa Qi i Togon Temur, upadek dynastii Yuan

Qi tak na pewno nie wyglądała, portret nigdy nie był mocną stroną sztuki Chin


''Matko, jesteś kobietą Koryo, czy kobietą Yuanu?
-Czemu pytasz?
-Ludzie z Yuanu mówią, że jesteś kobietą Koryo,a ludzie z Koryo, iż jesteś panią Yuanu.
- Byłam jedynie kobietą Togon Temura i jedyne co robiłam;  to wszelkimi siłami walczyłam  i oto aby nasz świat przetrwał i wygrałam.''
Cesarzowa Ki ostatnia władczyni dynastii Yuan i ukochana Togon Temura; ostatniego cesarza władającej Chinami mongolskiej dynastii Yuan. Dynastii, którą założył Kubilaj-chan, jeden z dwóch najbardziej niezrównanych potomków Czyngis-chana. To jedna z najdoskonalszych dynastii w dziejach kraju.To dynastia Yuan wynalazła m.in. papierowy pieniądz, a spowodowane to było kryzysem ekonomicznym.Szybko jednak z nich zrezygnowali, widząc iż tworzą jeszcze większą inflację.   Gdyby Togon Temur mógł powiedzieć co myśli o swoim życiu pewnie stwierdziłby, że dane mu było istnieć wśród większości najbardziej słynnych ludzi w historii Yuanu. Cesarzowa Ki to historia wielkiej miłości, ale także jednej z największych haremowych walk w Dadu; jeśli ktoś woli polską wersję zaczerpniętą od Tatarów Chanbałyk. Dadu to Pekin, miasto założone przez dynastie Yuan. Za panowania Togon Temura świetność Mongołów chyli się ku upadkowi.To właśnie jego obalił Zhu Yuanzhang (Hongwu) pierwszy cesarzach dynastii Ming; przywódca Powstania Czerwonych Turbanów. Co doprowadziło do powstania? Powiedźmy, że chłopi nie chcieli już pracować za michę ryżu, albo nawet za jej brak.Problem leżał w tym, że z powodu potężnej biurokracji i korupcji niższego szczebla, dziura budżetowa była tak duża iż nie było czym jej napełnić. 

Po śmierci cesarza Jisuntemura rozgorzała walka pomiędzy braćmi, a raczej dowódcami wojskowymi chcącymi obsadzić swego pretendenta. Tak się bowiem złożyło, że Jisuntemur nie zdążył mianować swego następcy i zlikwidować pozostałych synów.Doszło do najbardziej krwawego konfliktu w dziejach dynastii Yuan, który podważył jej istnienie. Władzę  na północy objął wybrany przez
el-Temura: Tugh Temur, wuj  Toguna, na południu w Xangdu rządził Ragibagh. Konflikt trwał tak długo dopóki nie obalono Ragibagha. Uczynił to  el -Temur, którego nazwisko będzie się przewijać przez całą historię. Wojna ta znana jest jako Wojna Dwóch Stolic. Początkowo Wengzong abdykuje na rzecz swego brata Kusali, który umiera po uczcie u el -Temura.  Kusala pozostawił jednak syna to przyszły Togon Temur. Tugh Temur czyli Wengzong wraca na tron, aby po trzech latach zniknąć z dziejów.El- Temur był przywódcą tureckiego ludu Kipczaków, nie innego jak ten, którego podbije Suleyman.

Nagrobek z mauzoleum

Podobno na łożu śmierci Tugh Temur wyjawił jak doszło do śmierci brata i zdecydował się na przekazanie tronu Togonowi, ale jego żona chce pozostać przy władzy.Tugh Temur nie wskazał następcy, a więc Budashiri jako legalna cesarzowa wdowa została regentem i wybrała następcę. Tu należałoby wspomnieć  o tym jak ten system funkcjonował; podobnie jak w Bizancjum i Osmańskiej Turcji, przez co po dziś mamy problem z ustaleniem kto był czyim synem, albowiem najważniejsza kobieta haremu  mogła określać się również matką dla ''nie swoich'' biologicznie dzieci.  Ponieważ byli świadkowie tego wyznania- ponoć sam el-Temur- cesarzowa nie obsadza tronu swoim synem, a  dokonuje drobny zamach stanu, czym chce przechytrzyć starego wygę. Obsadza tron młodszym bratem Togona-Ninhzongiem i ogłasza się regentem,zmuszając tym samym do ucieczki młodego  Togon Temura do Koryo, czy rzeczywiście tam poznał przyszłą damę swego serca? Być może. .. El-Temur rozpuszcza plotki o tym iż Togon otruł ojca.Podczas jego wygnania Budashiri doprowadza do egzekucji cesarzowej wdowy po Kusaili, oskarżając ją o śmierć męża. Budashiri twierdziła, że Togon nie jest synem cesarza. Istnieją wersję, że matka Toguna została zlikwidowana wcześniej i nie była cesarzową wdową po Kusali, a pierwszą konkubiną.
Po tym fakcie el-Temur namawia Budashiri  do wprowadzania na tron swego syna, ta jednak wprowadza Togona. Motywy tej kobiety nie są naprawdę jasne, czy rzeczywiście wiedziała coś więcej i chciała chronić Toguna... Będzie regentem siedem lat, po czym ponoć dzięki podszeptom cesarzowej Ki, zostanie wygnana i zabita, a wraz z nią także jej biologiczny syn. Za co? Za śmierć ojca Toguna i jego prawdziwej żony. Więc kto ich tak naprawdę zabił? Nad tym historycy głowią się po dziś dzień, tak naprawdę mógł to być każdy z nich. Budashiri musiała być silną kobietą, skoro oparła się woli el-Temura, ale w tle czaiła się silniejsza. Zdumiewające jest też to, że zarówno Budashiri jak i jej biologiczny syn tak długo pozostali przy życiu, a sama Budashiri była regentem Togona.Jest to obalenie całego systemu dynastii Yuan, który jak wszystkich ludów koczowniczych był identyczny z Osmańskim. Właściwie precedens. 

Cesarzowa Qi trafia na najwyższy stopień dworu kobiet jako adoptowana córka Bayana, wodza współpracującego z el-Temurem, którego potem obalił i doprowadził do śmierci jego synów i pierwszej żony Togona- Danashiri.  Bayan zostanie obalony wiele lat później przez Tal Tala znanego jako ''Wielki historyk Tuotuo-Toqto'a'', wysokiej rangi ministra i historyka, dzięki któremu znamy dzieje dynastii Yuan, a także poprzednich dynastii władających Chinami. Jego również zabito z rozkazu cesarzowej Ki, a ponieważ był ostatnim wybitnym generałem... Tak naprawdę nie było już komu chronić dynastii. Lojalni żołnierze  Toqto'a  przyłączyli się do rebeliantów, tworzących zalążek przyszłego dworu dynastii Ming. Za co zginął Tal Tal, za coś czego nie mógł zrobić, albowiem nie miał ani poparcia wśród ludu, ani tylu ludzi...Nie udało się do końca zdławić rebelii i pokonać Minga. W końcu jego wojska zostały pokonane.Ten wstęp jest potrzebny aby rozeznać się w tym co dzieje się w owym czasie. Można powiedzieć, że państwo podziękowało mu za lojalność. 
Togon Temur w podeszłym wieku

Pani Ki znana jako''Żelazna Dama'' była wyjątkowo piękną kobietą, która urodziła się w Korei, według podań została wysłana jako ''ludzki hołd'' . Od czasów huangdi Wu, kiedy podbito Koreę, państwo to musiało wysyłać raz na trzy lata pewną liczbę pięknych dziewczyn, które miały służyć cesarzowi, a także jedwabiów, rzężenia i młodych mężczyzn.  Mężczyźni zostaną żołnierzami lub trafią podobnie jak kobiety do haremu... Jako eunuchowie. Tu pojawia się problem z tą historią. Brankę prowadzono wśród zwykłych szarych ludzi,  a Ki nie pochodziła ze zwyczajnego chłopskiego rodu, a wręcz  przeciwnie; bardzo wpływowego rodu Korei, który był w pewnym sensie nazwalibyśmy to dzisiaj był protoplastą mafii, a królem tej działalności miała być Ki. Jako damy wybitnego rodu, ''ludzki hołd'' jej nie tyczył, więc raczej w baśnie można włożyć to iż trafiła na dwór wraz hołdem... Chyba, że była swego rodzaju specjalnym darem, bądź rzeczywiście jak chce część historyków niczym Hurrem przybyła po to aby zabić cesarza, a coś się potem zmieniło. Niezaprzeczalnym faktem jest jednak to, iż kobiety z Korei uchodziły za najpiękniejsze w Azji i były cenione z tego powodu jako małżonki w  tej części świata od wieków.  Ki lub Gi lub Oljei Khutuk, a tak naprawdę to Qi urodziła się w Haengju. To imię tronowe wybrał jej Tal Tal. Ci, którzy styknęli z jakąkolwiek filozofią z Azji, doskonale wiedzą co to znaczy. Qi to wszystko, jest nie wymierne, jest esencją wszystkiego co istnieje. Trudno to wytłumaczyć tym, którzy nie mają żadnego pojęcia o filozofii Azji.To właściwie coś co tworzy i obejmuje cały świat.Coś co daje życie i odbiera je, jest we wszystkim.  

Jak więc rzeczywiście było , tego nie wiemy. Pewne jest, że konkubiną wyższego rzędu zostanie jako adoptowana córka Bayana. Dopiero od tego momentu ma większe wpływy na dworze.Powoli będzie usuwać kobiety stojące na swej drodze. Bez wątpienia stała za obaleniem Danashiri i el-Temura w czym pomogła Bayanowi, ale ten z czasem zauważył jak potężnego człowieka stworzył i odwrócił się od niej. Mało prawdopodobne jest żeby Maha nie był synem Danashiri, która istniała na dworze przed przybyciem Ki. Jego śmierć również jest owiana tajemnicą , oficjalnie chłopiec zmarł na ospę, ale nikt więcej nie chorował na nią wtedy na dworze. Prawdopodobnie chłopca zarażono specjalnie. Niezaprzeczalnym faktem jest iż po śmierci el- Temura jego syn Tangqshihi podniósł bunt, to mogło  doprowadzić Danashiri w najlepszym wypadku do wypędzenia,śmierci, ale też tronu. Pytanie tylko czy Tangqshishi miał inny wybór? Nie miał, mógł tym sposobem uczynić swoją siostrę Cesarzową Wdową i obalić Toguna(wtedy Ki i inne konkubiny musiałby uznać ją za matkę swoich dzieci i regentkę, któregoś z nich) bądź zginąć. O Mingu w owym czasie jeszcze nikt nie słyszał, parę lat później mógłby się do niego przyłączyć.  Danashiri zostanie zmuszona do wypicia trucizny, to i tak dobra śmierć, zawsze można było ją zakatować, bądź przysłać nieśmiertelnego z jedwabnym sznurem. Można powiedzieć, że pani Ki jest w tym momencie dla niej bardzo wyrozumiała, bądź Togon w jakiś sposób sentymentalny. 
Ji-won Ha jako cesarzowa Ki w serialu ''Cesarzowa Ki''

W przyszłości już jako legalna cesarzowa, zniesie ''ludzki hołd''. Ki jest bardzo wykształcona, odrobiła wszystkie lekcje z etykiety i polityki, uczył ją Toqta. Zna poezję, taniec, kaligrafię i jest bardzo piękna, a wszelkie te talenty umie wykorzystać. Togon szybko się w niej zakochał.Już po śmierci Danashiri chce ją wprowadzić na tron jako cesarzową, ale Bayan nie zgadza się podobnie jak i żyjąca jeszcze Cesarzowa Wdowa twierdząc, że to bardzo niebezpieczna kobieta, która przybyła aby obalić Yuan.Rzeczywiście nią jest. Po za tym jest to nie zgodne z etyką dworską, gdyż kobiety z Koryo owszem były cenione, ale nie mogły zostać najważniejszymi kobietami w haremie. Ta rola przypadała Chinkom i Mongołkom. Wydaje nam się to bzdurne, ale tamci uważali się za Chińczyków. Tylko Mongołowie i Chińczycy byli sobie byli równi, reszta nacji to (niestety w tym momencie mogę brzmieć  lekko rasistowsko)nie są ludzie równymi im. Gdyby Ki urodziła syna jako  cesarzowa  wyniosłaby tym samym do równej rangi Koryo- naród wasali. Mogliby oni powiedzieć; przepraszamy, ale w żyłach Syna Smoka płynie nasza krew, chcemy czegoś więcej.   To Ki miała nauczyć Togona pisać i czytać, władca podobno był z początku nie piśmienny co wykorzystywała Cesarzowa Wdowa i el-Temur. Ki zostaje drugą konkubiną i powoli zaczyna tworzyć swoją siatkę współpracowników. Cesarzową zostaje spokrewniona z Bayanem- Bayan Kutugh , która ma w tym momencie 13 lat.

Co dzieje się z rodem Gi w tym czasie w Koryo?U boku mongolskich doradców ród Gi pnie się w górę także w Koryo, słaba kontrola przestrzegania prawa na prowincji  nasilała wyrastanie wielkich fortun powstałych w wyniku machinacji i  wyzysku chłopów. Właściciele ziemscy rezydują w stolicy, a majątek zostawiają nadzorcom, którzy niekontrolowani powiększają przy okazji swoje majątki. Ród Gi wiódł prym w tych poczynaniach, co przestało się podobać wstępującemu na tron Chungseonowi. Chungsen wprowadza monopole na wytwarzanie i handel solą, co doprowadza do tego iż nowobogaccy udają się na dwór cesarza Chin ze skargą, wśród nich jest oczywiście przedstawiciel rodu Gi. Król Koryo zostaje zmuszony do abdykacji i udaje się do kraju swej matki- Yuanu.
Tron przekazał swemu synowi Chungsunk'owi, który potem abdykuje na rzecz syna Wang'a yu znanego bardziej w historii jako Chunghye, bądź Botapsili. Wbrew serialowi choć znał on cesarzową Ki nie był zbyt przychylnie nastawiony do jej rodziny. Był dziwnym człowiekiem, lubił brutalny seks, który nie kończył się zawsze dobrze dla jego ofiar, słynął z porywania i gwałcenia kobiet, prawdopodobnie był też nekrofilem. Faktem jest, że jako władca miał prawo do pierwszeństwa nocy poślubnej swoich poddanych. To prawo z czasem dotrze także do Europy. Część tych opowieści mógł jednak rozpuszczać ród Gi, jego również  obalono i wtedy wyruszył do Chin i tam na pewno spotkał cesarzową Qi, a na tron wrócił jego ojciec. Po śmierci ojca  wrócił na tron jako król  i zgwałcił jedną z konkubin ojca, która była księżniczką Yuanu, być może zrobił to w odwecie , gdyż Gyeonghwa uznawano za szpiega na rzecz Yuanu.Potem przetrzymywał ją tak długo w pałacu, dopóki namiestnik Yuanu nie zgodził się na ich ślub. Mogło być też tak, że gwałtu nie było,a kochankowie chcieli być razem, ponieważ była konkubiną ojca ciężko było pojąć ją za żonę... Albo był. Na pewno ślub z kobietą z Yuanu dawał mu większe szanse i możliwości władania swoim krajem, który jakby nie było był lennikiem Yuanu.  Ślub z księżniczką z tego kraju, dawał mu większe prawa negocjacji. Jego oficjalną żoną była Deokneyong, z którą miał syna Chungmoka.  Po śmierci następców Wang'a yu na tron wstępuje wybrany przez cesarzową Ki król- Goremin. Dzieje się to już dawno po śmierci Toguna. Cesarzowa jest już w owym czasie wdową i pełni rolę regentki. Gongmin był dobrym uczniem i szybko okazało się, że nie będzie słuchał cesarzowej w radach.  Wrócił do planów króla Taejo dotyczących odbicia dawnych ziem i połączenia  z powrotem Korei jako wolnego państwa. W 1354 rozkazuje aresztować wysłannika dworu Yuan, którego zachowanie doprowadziło do rebelii w Koryo. Jednocześnie wykryto spisek rodu Gi, któremu zarzucono knowania na rzecz obalenia króla. To jest pewne, jeśli król przestał być marionetką musiał odejść. Senior rodu został ukarany,a po osłabieniu wpływów rodu Gongmin rozpoczyna wojnę z Yuanem. W 1362 r. przybywa wysłannik cesarza, stwierdzający, iż Gongmin jako poddany,który zagarnął ziemię Yuanu i wypowiedział wojnę musi abdykować na rzecz syna pani Ki. Król odmawia, więc dochodzi do próby otrucia. Zabójcę udało się jednak schwytać i szybko ujawnił kto za tym stoi- cesarzowa Ki i jej ród. Ród Gi wznieca w końcu rebelię i tworzy efemeryczne państewko, które przetrwa wyłącznie jeden rok, pokonane przez króla. 
Togon Temur nie był wprawnym władcą, z przyjemnością oddawał władzę w czyjeś ręce, a potem w wyniku podtruwania choruje. Kto go podtruwał; nie wiadomo. Mówiono, że: Danashiri, el-Temur, sama Ki. Mimo iż wykryto ten fakt, sprawcy nie odnaleziono, a organy powoli zaczynają przestawać pracować. Faktem niezaprzeczalnym jest, że kiedy po kryjomu Ki włada w imieniu Togona, następuje poprawa ekonomiczna kraju, bunty zostają zdławione, korupcja jest ukrócona przynajmniej w większości, następuje chwilowa cisza przed burzą. Jednak w tym wszystkim pomaga jej jeszcze Tal Tal, którego gdy zabraknie- chyba będzie żałować. Rodzina Gi pnie się w górę, jej brat zostaje mianowany dowódcą wschodniej flanki, powoli zaczynają monopolizować władzę w swoich rękach. Ayushiridara(Biligtu Khan, Zaozong z dyn. Yuan) zostaje ogłoszony wielkim księciem, wszystko idzie zgodnie z planem cesarzowej.Kończy się  to w momencie, gdy Qi chce zmusić cesarza,  aby abdykował na rzecz jej syna poprzez agentów próbuje również znaleźć popleczników do tego celu na dworze. Cóż jak to bywa, tacy ludzie współpracują na wiele stron. Togon jest zraniony do głębi i odsuwa od siebie Qi, a ich syna traktuje dość podle. Togon ma jednak pewien problem; ludzki problem... Za bardzo kocha, gdyby był przygotowywany do władzy od początku, umiałby powściągnąć te emocje, jego jednak nikt nie planował go na cesarza, a nawet w pewnym momencie można powiedzieć, że planowano go na biednego chłopa ukrytego gdzieś w zapyziałym krańcu Koryo. Czy cesarzowa kiedykolwiek go kochała? Pod tym względem wydaje się, że nie była Hurrem Sultan... Frakcje zaczynają się już wiązać. Dochodzi do wojny pomiędzy ojcem i synem, w końcu Qi zostaje wyniesiona do roli cesarzowej, a Ayu oficjalnie następcą. Bayan Kutugh początkowo nie wpływała na to aby rozdzielać Togona z Qi, pozostawała w cieniu. Kiedy Togon ją zauważa? Ponoć w momencie, gdy syn buntuje się przeciwko ojcu. Togon chciał zaprosić cesarzową na wycieczkę, oczywiście na złość ukochanej. Posłał więc eunucha z zapytaniem czy cesarzowa wybrałaby się na wieczorną wycieczkę. Eunuch otrzymał dwukrotnie tą samą odpowiedź'' Cesarz w nocy powinien przebywać bezpieczny w forcie''. Odpowiedź musiała się spodobać. Prawdopodobnie wtedy Bayan Kutugh zachodzi w ciążę. 
Ji-chang Wook jako Togon Temur w serialu''Cesarzowa Ki''
To dziecko również znika w niewyjaśnionych okolicznościach.  Bayan Kutugh zmarła w wieku 42 lat, prawdopodobnie stała się zbędna po śmierci Bayana. Czy pomagała wujowi i została zatłuczona na śmierć, jak chce serial. Nie ma na to dowodów. Bayan Kutugh słynęła ze skromności i ograniczania swego dworu do minimum, czym zdobyła serca wielu. Dwór Qi był bez wątpienia bardzo bardzo wystawny. Qi prowadziła politykę Kosem, rozdawała jak mniej tak, by w żołądku nie burczało, jednocześnie robiła to z taką pompą, żeby każdy o tym wiedział, jak to dobra jest cesarzowa, ale mogła rozdać więcej. Dużo zostawiała dla siebie i za pomoc życzyła sobie też odpowiednią cenę.Z czasem wiara w Mikołaja opada. Ograniczając swój dwór  i robiąc pewne rzeczy samemu Bayan Kutugh przysługiwała się zdecydowanie ludności bardziej niż wykwintnie ubrana konkubina obstawiona armią rozdająca miski ryżu w przytułku.To może śmiesznie zabrzmi, ale cesarz, cesarzowa i najwyżsi rangą dworacy nawet jeśli chcieli nie mogli sobie sami zawiązać buta, albowiem etykieta wymuszała wykwalifikowanego służącego do tego zadania.   Kiedy umarła, Qi miała się zaśmiać patrząc na jej zwłoki, po czym stwierdziła, że ''nie wypada aby strój cesarzowej był taki skromny i poszarpany''. Ta opowieść o śmierci Bayan Kutugh dodała siły rebeliantom. Już w 1368 rodzina przenosi się do Xangdu. W 1370 umiera Togon Temur w Yingchang, a przyszły cesarz z dynastii Ming, ma już większość państwa. Ki wraz z synem ucieka do Karakorum, gdzie ten zostaje ogłoszony cesarzem dynastii Yuan, jest to tylko tytuł i jedyne czym będzie władał: to  Nepal , Indochiny i dawna Mongolia. Rodzi się północna  dynastia Yuan. A co z Qi znika, choć według legend...
Żona ostatniego cesarza Togona Temura była ponoć ciężarna i poślubiona przez nowego cesarza dynastii Ming. Miała modlić się o przedłużenie ciąży, która trwała 12 miesięcy, urodził się chłopiec. To legendy ale być może wyjaśniają gdzie zniknęła pani Ki. Może jest w tym ziarnko prawdy, a może rzeczywiście zabił ją syn.Dynastia  Ming znów przejęła system rządów po poprzednikach. Z czasem i oni padną ofiarą , rozdmuchanej biurokracji.
Tak cesarzowa Ki była kobietą, która doprowadziła do upadku dynastie Yuan, prawdopodobnie pragnęła założyć nową dynastię i władać zarówno Chinami jak Koryo, została zabita prawdopodobnie z rozkazu syna, bądź przeszła w ręce nowej dynastii. 
Na upadek dynastii Yuan wpływ miało wiele rzeczy, przede wszystkim fakt, iż tolerancyjni Mongołowie nie zmienili ustroju państwa, który odziedziczyli po poprzednikach. Gdyby zmniejszyli rozrośnięty konfucjański system urzędniczy z pewnością utrzymaliby się dłużej. W ostatnim okresie panowania dynastii można powiedzieć, że ''na świat przyszło'' zbyt wiele jednostek wybitnych w tym samym czasie. Siłą rzeczy te osoby o silnej osobowości nie były wstanie znosić się nawzajem, to psychologiczny i socjologiczny fakt. Brutalna prawda; Alpha jest jeden. Togon Temur mógł naprawdę piszczeć w tym tłumie: ''jestem cesarzem'', ale  niewiele mu to dało, gdyż jakieś 70% dworu uważało  również siebie za Syna Smoka. Dynastii Yuan możemy podziękować za otwarcie Chin na świat. To oni tak naprawdę otworzyli ten kraj. To przecież na dworze Kubilaja przebywał Marco Polo. Możemy podziękować im także za wprowadzenie papierowego pieniądza, choć oni sami szybko odkryli iż może on zrobić wiele szkód niż pożytku. 
Cesarzowa Qi nie była człowiekiem ani Koryo, ani Yuanu, nie była pewnie też kobietą Togon Temura, tak jak on o tym marzył. Była przede wszystkim człowiekiem,który świetnie odnalazł się w tym systemie. Na pewno była wybitnym politykiem; takim z krwi i kości zawsze po swojej stronie. Cesarzowa Qi była też człowiekiem Azji, nawet jeśli kochała nie mogła tego powiedzieć. Ponoć na wieść o śmierci męża, widziano na twarzy Qi po raz pierwszy łzę, miała powiedzieć: ''nawet nie było dane ci się dowiedzieć jak bardzo cię kochałam''.


Serial ''Cesarzowa Ki'' choć momentami odbiega od rzeczywistości jest zdecydowanie wart obejrzenia, nie jest to wyciskacz łez wyłącznie dla kobiet, posiada świetne sceny batalistyczne, których jest dużo zadowolą również panów. Tą trudną erę przedstawiono w nim  dobrze, nie szczędzono na strojach i wnętrzach. Warto choć tak zapoznać się z tą  wyjątkową erą, niestety w Polsce pozycji książkowych o tym okresie prawie nie ma.

Bibliografia: ''Mongołowie'' Baabar,''Czyngis Chan'''' Kubiłaj Chan'' John Man, ''Dawni Mongołowie'' S. Kałużyński ''Historia Korei'' Joanna P. Rurarz, zdjęcia serial ''Cesarzowa Ki'',